Tüp bebekte umut tacirliği iddiası: Binlerce lira ödediğimiz ek tedaviler çöpe mi gidiyor?

Dünya genelinde her 6 çiftten biri kısırlık (infertilite) sorunuyla mücadele ederken, standart tüp bebek tedavisi birçok aile için umut ışığı olmaya devam ediyor. Ancak son dönemde tedavi sürecine eklenen ve yüksek ücretlerle sunulan "tamamlayıcı uygulamalar" hem tıbbi hem de ekonomik bir tartışma başlattı.

85 YÜKSEK KALİTELİ ÇALIŞMA İNCELENDİ

Dünyanın en saygın tıp dergilerinden The Lancet Obstetrics, Gynaecology & Women’s Health çatısı altında gerçekleştirilen geniş kapsamlı meta-analiz, tüp bebek merkezlerinde rutin hale gelen ek uygulamaları mercek altına aldı.

Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Faruk Buyru, araştırmanın bilimsel verilerini şu şekilde özetledi:

"Yapılan 157 randomize kontrollü çalışmadan, güvenilirlik kriterlerini karşılayan 85 yüksek kaliteli çalışma analiz edildi. Binlerce hastanın verisi karşılaştırıldığında, rutin olarak önerilen pek çok ek uygulamanın gebelik veya canlı doğum oranlarını artırdığına dair güçlü hiçbir bilimsel kanıt bulunamadı."

HANGİ YÖNTEMLERİN ETKİNLİĞİ KANITLANAMADI?

Araştırma raporuna göre, kliniklerde ekstra ücretler karşılığında sunulan ancak gebelik şansını artırdığı ispatlanamayan popüler uygulamalar şöyle sıralandı:

• Akupunktur
• PRP uygulamaları (yumurtalık veya rahim içi)
• Endometriyal reseptivite (ERA) testi
• Kortikosteroid (kortizon) ve aspirin tedavileri
• İntralipid infüzyonu (serum tedavileri)
• Rutin PGT-A (embriyolarda kromozom taraması)

Uzmanlar, EmbryoGlue (embriyo yapıştırıcısı), rahim çizilmesi ve PICSI gibi yöntemlerde çok sınırlı düzeyde olumlu bulgulara rastlansa da, bu uygulamaların rutin kullanımı için yeterli kanıtın olmadığını vurguluyor.

"BİLİMSEL YARARI OLMAYAN YÖNTEMLER UMUT TACİRLİĞİNE DÖNÜŞÜYOR"

Standart tüp bebek tedavisinin basamaklarının belli olduğunu belirten Prof. Dr. Faruk Buyru, ek uygulamaların çiftlere yüklediği psikolojik ve ekonomik tahribata dikkat çekti.

Başarısız denemeler sonrasında hastalara "Bunu da deneyelim, şansınız artsın" denilerek ek ücretler talep edildiğini ifade eden Buyru, "Bilimsel faydası olmayan bu uygulamalar, çiftlerin maddi imkânlarını zorlarken gereksiz bir umut tacirliğine yol açıyor. Ticari kaygılar, bilimsel gerçeklerin önüne geçmemeli" uyarısında bulundu.

Araştırmada ayrıca, hastaların reklam ve pazarlama odaklı söylemlere karşı dikkatli olmaları gerektiği, bireysel vaka başarılarından ziyade geniş kapsamlı bilimsel verilere güvenilmesi gerektiğinin altı çizildi.