SGK’dan erken emeklilikte yeni adım: Yıpranma Payı kapsamı genişletildi

Erken emeklilik hayali kuran milyonlarca çalışan için Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan (SGK) dikkat çeken bir düzenleme geldi. Fiili Hizmet Süresi Zammı (FHSZ), kamuoyunda bilinen adıyla Yıpranma Payı, 2026 itibarıyla genişletilerek daha fazla meslek grubunu kapsar hale getirildi. Yeni düzenleme ile bazı çalışanlar için emeklilik yaşı 5 yıla kadar, çok ağır iş kollarında ise 8 yıla kadar erkene çekilebilecek.

AĞIR VE RİSKLİ İŞLERDE ÇALIŞANLARA ERKEN EMEKLİLİK FIRSATI

SGK tarafından uygulanan Yıpranma Payı sistemi, çalışma koşulları insan sağlığı açısından risk taşıyan mesleklerde görev yapanlara prim avantajı sağlıyor. Bu kapsamda normal şartlarda yılda 360 gün olarak işlenen prim gün sayısı, yapılan işin risk derecesine göre 60, 90 veya 180 gün artırılıyor. Böylece çalışanlar hem daha fazla prim günü kazanıyor hem de emeklilik yaşından indirim elde edebiliyor.

Örneğin, yılda 90 gün yıpranma payı bulunan bir işte 12 ay çalışan bir sigortalının primi, SGK kayıtlarında 450 gün olarak görünüyor. Biriken bu süreler, emeklilik yaş haddinden düşülerek ciddi bir zaman avantajı sağlıyor.

KAPSAM GENİŞLEDİ: YENİ SEKTÖRLER LİSTEYE EKLENDİ

Yapılan son düzenlemeyle birlikte Yıpranma Payı’ndan yararlanabilecek meslek gruplarına yenileri eklendi. Daha önce madenciler, güvenlik güçleri ve sağlık çalışanları gibi mesleklerle sınırlı olan uygulama, artık çimento, alüminyum, dökümhane ve cam sanayi çalışanlarını da kapsıyor. Böylece ağır sanayide görev yapan binlerce işçi erken emeklilik hakkına kavuşmuş oldu.

12 AY ÇALIŞANA 15 AY PRİM

SGK verilerine göre, Yıpranma Payı kapsamındaki bir meslekte çalışanlar için 12 aylık çalışma süresi 15 ay olarak değerlendirilebiliyor. Bu fark, uzun vadede emeklilik hesabında yıllar kazandırıyor. Özellikle sağlık sektörü ve yeni teknolojiyle birlikte ortaya çıkan riskli iş kolları, düzenlemenin odağında yer alıyor.

KİMLER YIPRANMA PAYI ALABİLİYOR?

SGK’nın güncel listesine göre Yıpranma Payı’ndan yararlanabilen başlıca meslek grupları şöyle:

Sağlık çalışanları: Doktor, hemşire, ebe, hasta bakıcı, röntgen teknisyeni, ambulans şoförü (yılda 60 gün)

Gazeteciler: Basın kartı sahibi muhabirler ve basın emekçileri

Maden ve yer altı işçileri: En yüksek paya sahip grup (yılda 180 gün)

Güvenlik güçleri: Asker, polis, MİT mensupları, infaz koruma memurları

İtfaiyeciler

Ağır sanayi çalışanları: Demir-çelik, cıva ve asit üretimi gibi yüksek riskli alanlar

Yeni eklenenler: Çimento, alüminyum, dökümhane ve cam sanayi çalışanları

SGK’NIN ARADIĞI KRİTİK ŞARTLAR

Yıpranma Payı’ndan yararlanabilmek için bazı temel koşullar bulunuyor. Bunların başında fiilen riskli işte çalışma şartı geliyor. Aynı işyerinde görev yapsa bile idari personel olarak çalışanlar bu haktan yararlanamıyor. Ayrıca emeklilik yaşından indirim yapılabilmesi için riskli işlerde en az 3.600 gün (10 yıl) çalışma şartı aranıyor. Yer altı madencileri için bu süre 1.800 gün olarak uygulanıyor.

Bir diğer kritik unsur ise meslek kodu bildirimi. İşverenin SGK’ya doğru meslek kodu ile bildirim yapması büyük önem taşıyor. Yanlış kodla yapılan bildirimlerde yıpranma payı hakkı kaybedilebiliyor.

E-DEVLET’TEN KONTROL EDİLEBİLİYOR

Çalışanlar, Yıpranma Payı haklarının sisteme işlenip işlenmediğini e-Devlet’teki “SGK Tescil ve Hizmet Dökümü” ekranından kontrol edebiliyor. Hizmet dökümünde “FHSZ” ibaresi veya özel kodların yer alması, hakkın tanımlandığını gösteriyor.

Uzmanlar, ağır ve riskli işlerde çalışanların hak kaybı yaşamamak için hizmet dökümlerini düzenli kontrol etmeleri ve meslek kodlarını dikkatle incelemeleri gerektiği uyarısında bulunuyor.