Milyonları ilgilendiren karar: Emeklilik hakkı için yalnızca işe giriş bildirgesi yeterli sayılmayacak

Yargıtay’dan emeklilik davalarını yakından ilgilendiren emsal nitelikte bir karar çıktı. Yüksek Mahkeme, yalnızca işe giriş bildirgesinin verilmiş olmasının sigortalılığın başladığını kanıtlamaya yetmeyeceğine hükmetti. Emeklilik yaşını ve tarihini öne çekmek isteyen sigortalıların, fiili çalışmayı somut ve resmi belgelerle ispatlaması zorunlu hale geldi.

Karara konu dava, Çanakkale’de 1992 yılında adına işe giriş bildirgesi düzenlenen ancak adına herhangi bir prim yatırılmayan bir vatandaş tarafından açıldı. Yerel mahkeme ile Bölge Adliye Mahkemesi, davacıyı haklı bularak sigortalılığın başlangıcının kabulüne karar verdi. Ancak dosya, temyiz üzerine Yargıtay incelemesine taşındı.

“FİİLİ ÇALIŞMA AÇIK VE TARTIŞMASIZ ŞEKİLDE KANITLANMALI”

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, kararında önemli tespitlere yer verdi. Sadece işe giriş bildirgesinin bulunmasının sigortalılığın başladığını göstermeyeceği belirtilirken, fiili çalışmanın bordrolar, prim ödeme kayıtları veya resmi belgelerle açık ve tartışmasız biçimde kanıtlanması gerektiği ifade edildi.

Yüksek Mahkeme ayrıca, sosyal güvenlik davalarında resen araştırma ilkesinin geçerli olduğuna dikkat çekti. Mahkemelerin yalnızca taraf beyanlarıyla hüküm kuramayacağı vurgulanırken; iş yerinin faaliyette bulunduğu döneme ilişkin belediye, zabıta, maliye ve meslek odaları kayıtlarının incelenmesi gerektiği belirtildi. Komşu iş yerleri ve çevredeki kayıtlar üzerinden de ayrıntılı araştırma yapılması istendi.

“DAHA GÜÇLÜ VE SOMUT DELİLLER TOPLANMALI”

Dosya kapsamındaki incelemede, ilgili döneme ait bordroların bulunmadığı ve dinlenen tanıkların davacıyı hatırlamadığına dikkat çeken Yargıtay, fiili çalışmayı doğrulayacak daha güçlü ve somut delillerin toplanmasının zorunlu olduğunun altını çizdi.

DOSYA YENİDEN YEREL MAHKEMEDE

Türkiye gazetesinde yer alan habere göre Yargıtay, uyuşmazlık konusu dönemde aynı iş yerinde veya çevrede çalıştığı tespit edilen kayıtlı çalışanlar ile iş yeri sahiplerinin belirlenerek ifadelerine başvurulmasını istedi. Eksik araştırma ve incelemeyle karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırıldı. Dosya, yeniden yargılama yapılmak üzere yerel mahkemeye gönderildi.

Bu kararla birlikte, geçmişte fiili çalışmaya dayanmadan yapılan sigorta girişleriyle emekli olma ihtimali büyük ölçüde zorlaşırken, emeklilik davalarında ispat yükümlülüğü daha sıkı kriterlere bağlanmış oldu.