Gece yarısı kararı piyasayı karıştırdı: Kart limitlerine budama

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), cuma gecesi art arda makroihtiyati önlemler açıkladı. Kredi kartı limitlerinden konut kredilerine, ihtiyaç kredilerinden kredili mevduat hesaplarına kadar birçok alanda yeni düzenlemeler getirildi. Merkez Bankası da yabancı para kredilere ilişkin değişiklikleri duyurdu.

400 BİN TL ÜZERİ LİMİTLERE BUDAMA

En çok tartışma yaratan düzenleme, kredi kartı limitleri oldu. Buna göre, tüm bankalardaki toplam kredi kartı limiti 400 bin TL’nin üzerinde olan ve son bir yılda bu limiti kullanmayan kart sahiplerinin kullanılmayan limitleri düşürülecek. Uygulama 15 Şubat’a kadar hayata geçirilecek.

KİMLERİN LİMİTİ NE KADAR AZALACAK?

BDDK düzenlemesine göre:

Toplam limiti 400 bin – 750 bin TL arasında olanların kullanılmayan limitlerinin yüzde 50’si,
750 bin TL’nin üzerindeki kart sahiplerinin ise kullanılmayan limitlerinin yüzde 80’i azaltılacak.
Bu limitler 1 Ocak 2027’ye kadar kart sahibinin gelirine uyumlu hale getirilecek.

GELİR İSPATI ŞARTI

Yeni kart çıkarılması veya mevcut kart limitlerinin artırılmasında yalnızca aylık ya da yıllık ortalama gelir dikkate alınacak. Gelir, bankalarca geçerli sayılan belgelerle ispatlanacak. Limit artışlarında finansal skor da belirleyici olacak.

BDDK: AMAÇ YASA DIŞI BAHİSLE MÜCADELE

BDDK, kullanılmayan kart limitlerinin dolandırıcılık ve yasa dışı bahis işlemlerinde kullanıldığını savunarak düzenlemenin finansal istikrarı güçlendirmek ve tüketiciyi korumak amacı taşıdığını bildirdi.

ELEŞTİRİLER SERT: “ACİL HARCAMALAR NE OLACAK?”

Karara yönelik eleştirilerde kredi kartlarının yalnızca tüketimi değil, acil ve yüksek tutarlı ödemeleri de karşıladığı vurgulandı. Eğitim, sağlık ve beklenmeyen harcamalarda kart limitlerinin hayati önemde olduğu belirtilirken, limitlerin düşürülmesinin harcamaları kayıt dışına itebileceği uyarısı yapıldı.

“İKİ HAFTALIK HARCAMA PATLAMASI” ENDİŞESİ

Uzmanlar, 15 Şubat’a kadar limitlerin doldurulmak istenmesinin kısa vadede aşırı harcamaya yol açabileceğini, bunun da dezenflasyon politikalarıyla çelişebileceğini dile getirdi.

BDDK’DAN İKİNCİ AÇIKLAMA

Tepkilerin ardından BDDK ikinci bir açıklama yaparak kart kullanıcılarının yüzde 75’inin bu düzenlemeden etkilenmeyeceğini duyurdu. Açıklamaya göre kredi kartı kullanıcılarının büyük çoğunluğunun limiti 400 bin TL’nin altında bulunuyor.

KONUT, KMH VE KREDİLERDE YENİ KURALLAR

Düzenleme paketi kapsamında:

İlk konut kredilerinde teminat oranları yeniden belirlendi,
İhtiyaç kredileri ve kredi kartı borçlarına 48 aya kadar yapılandırma imkânı tanındı,
Kredili mevduat hesaplarına (KMH) gelir bazlı limit ve büyüme sınırı getirildi,
Yabancı para kredilerde büyüme sınırı düşürüldü.