Emekli maaşlarından yüzde 25 kesinti yapılacak: Yeni yasa yürürlükte

TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaşan “Vergi Kanunları ile Bazı Kanunlarda ve 631 Sayılı KHK’de Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile birlikte, Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) borcu bulunan milyonlarca vatandaş için yeni bir uygulama yürürlüğe girdi. Düzenleme kapsamında emekli, dul ve yetim aylıklarından otomatik kesinti yapılmasının önü açıldı.

1 Ocak itibarıyla uygulanmaya başlanan sistemle, SGK’ye prim borcu, genel sağlık sigortası borcu ya da idari para cezası bulunan hak sahiplerinin aylıklarından yüzde 25’i geçmemek üzere kesinti yapılabilecek. Kesintilerin hangi usul ve esaslara göre uygulanacağı ise SGK tarafından belirlenecek.

Geçim sıkıntısının giderek arttığı bir dönemde hayata geçirilen düzenleme, özellikle düşük maaşla yaşam mücadelesi veren emeklilerde kaygıya yol açtı. Aylığı 20 bin lira civarında olan birçok emeklinin, maaşını çektiği anda kesintiyle karşılaşabileceği belirtiliyor.

Düzenleme yalnızca emeklileri değil, malul, vazife malulü, dul ve yetim aylığı alanları da kapsıyor. Ölüm aylığı olarak adlandırılan bu ödemeler, vefat eden sigortalının eş ve çocuklarına belirli oranlarda bağlanıyor. Mevzuata göre, çocuklarla birlikte aylık alan eşlere yüzde 50, çocuk bulunmaması halinde ise yüzde 75 oranında ödeme yapılıyor. Çocuklar için hak sahipliği; yaş, eğitim durumu, evlilik ve sigortalılık gibi kriterlere göre değişiyor. Bazı durumlarda anne ve baba da aylıktan yararlanabiliyor.

Birçok dul ve yetim için bu ödemeler tek gelir kaynağını oluştururken, primlerin eksik veya düşük yatırılması nedeniyle aylıklar çoğu zaman asgari seviyelerde kalıyor. Yeni düzenleme sonrası en düşük ölüm aylığı tutarları da netleşti. Buna göre; yüzde 25 hisse oranında bağlanan aylıklar 5 bin lira, yüzde 50 hisse oranındakiler 10 bin lira, yüzde 75 hisse oranındakiler ise 15 bin lira seviyesinde olacak.

Ebeveyninden yüzde 25 oranında yani 5 bin lira yetim aylığı alan bir çocuktan, borcu bulunması halinde aylık 1.250 liraya kadar kesinti yapılabilecek. Aynı şekilde, çocuğu bulunmayan ve yüzde 75 oranında dul aylığı alan bir eşin maaşı da kesintiye tabi olabilecek.