Tereyağını mutfaktan kovduran araştırma: O yağ ömrü uzatıyor

Yemek pişirirken tavaya hangi yağın konulduğu sıradan bir alışkanlık gibi görünse de bilim insanlarına göre bu seçim, uzun vadede sanılandan çok daha fazla önem taşıyor. Harvard T.H. Chan Halk Sağlığı Okulu'nun da içinde bulunduğu bir araştırma ekibi, 221 bin 54 yetişkinin beslenme alışkanlıklarını 33 yıla varan bir süre boyunca mercek altına aldı. Tereyağı ile bitkisel yağ tüketimini kıyaslayan bilim insanlarının vardığı sonuç, "Hangi yağ daha sağlıklı?" sorusunu yeniden gündeme getirdi.

BİTKİSEL YAĞ TÜKETENLERDE RİSK DAHA DÜŞÜK ÇIKTI

Mass General Brigham, Harvard T.H. Chan Halk Sağlığı Okulu ve Broad Institute bünyesindeki araştırmacıların yürüttüğü ve JAMA Internal Medicine dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, tereyağı yerine bitkisel yağ tüketmek erken ölüm riskinin daha düşük olmasıyla ilişkilendirildi. Özellikle soya yağı, kanola yağı ve zeytinyağı tüketiminin toplam ölüm, kanser kaynaklı ölüm ve kalp-damar hastalıklarına bağlı ölüm riskinde azalmayla bağlantılı olduğu belirlendi. Buna karşılık tereyağı tüketiminin, toplam ölüm ve kanser kaynaklı ölüm riskinde artışla ilişkili olduğu kaydedildi.

200 BİN KİŞİ 30 YILI AŞKIN SÜRE İZLENDİ

Araştırma kapsamında yaklaşık 200 bin kişinin beslenme alışkanlıkları ve sağlık verileri, 30 yılı aşan bir zaman diliminde değerlendirildi. Çalışmanın öne çıkan yönlerinden biri, günlük beslenmede tereyağı ile bitkisel yağların birbirinin yerine kullanılması hâlinde ortaya çıkabilecek sonuçların modellenmesi oldu. Yapılan analize göre tereyağının bitkisel yağlarla değiştirilmesi, ölüm riskinde yüzde 17'lik bir düşüşle ilişkilendirildi.

Çalışmanın başyazarı Yu Zhang, elde edilen ilişkinin büyüklüğünün kendilerini şaşırttığını belirterek, tereyağının bitkisel yağla değiştirildiği senaryoda yüzde 17 daha düşük ölüm riski gözlemlediklerini ifade etti.

ARADAKİ FARK HANGİ YAĞ ASİDİNDEN KAYNAKLANIYOR?

Araştırmada öne çıkan bitkisel yağlar arasında zeytinyağı, kanola yağı ve soya yağı yer aldı. Tereyağı ile bu yağlar arasındaki en temel besinsel farkın içerdikleri yağ asidi türlerinden kaynaklandığı belirtildi. Tereyağı doymuş yağ asitleri açısından zengin bir içeriğe sahipken, bitkisel yağlarda doymamış yağ asitleri daha baskın durumda.

Araştırmacılar, geçmişte yağ asitleri üzerine çok sayıda çalışma yürütüldüğünü ancak tereyağı ve bitkisel yağ gibi bu asitlerin doğrudan tüketildiği temel besin kaynaklarına odaklanan araştırmaların sınırlı sayıda olduğunu vurguladı.

KESİN BİR NEDEN-SONUÇ İLİŞKİSİ KANITLANMADI

Uzmanlar, çalışmanın gözlemsel verilere dayandığının altını çizdi. Buna göre araştırma yalnızca istatistiksel bir ilişkiyi ortaya koyuyor; tereyağının tek başına erken ölüme yol açtığını ya da bitkisel yağların kesin olarak ömrü uzattığını kanıtlamıyor.