Mason localarında dikkat çeken dava: 42 yıllık üye yargıya başvurdu

Türkiye Hür ve Kabul Edilmiş Masonlar Derneği'nde yaşanan yönetim anlaşmazlığı yargıya taşındı. Dernek Başkanı Remzi Sanver'in tutuklu bulunduğu dönemde olağanüstü genel kurul çağrısı yapan 42 yıllık üye Ali Rıza Aral hakkında loca faaliyetlerine katılma yasağı getirildi. Kararın haksız olduğunu savunan Aral, mahkemeye başvurarak yaptırımın kaldırılmasını talep etti. Mahkeme, ihtiyati tedbir talebinin incelenmesi için üç kişilik bilirkişi heyeti görevlendirdi. Davanın ilk duruşması 6 Ocak 2027'de görülecek.

REMZİ SANVER'İN TUTUKLANMASININ ARDINDAN GENEL KURUL TALEBİ

Türkiye Hür ve Kabul Edilmiş Masonlar Derneği Başkanı ve İstanbul Bilgi Üniversitesi eski rektörü Remzi Sanver, Can Holding hesaplarında tespit edildiği belirtilen 88 milyar liralık şüpheli mali hareketliliğe ilişkin soruşturma kapsamında Ekim 2025'te tutuklandı.

Hakkındaki suçlamaları reddeden Sanver, üniversiteyi yönetme yetkisinin bulunmadığını ve holding ile ticari ilişkisinin olmadığını savundu.

Sanver'in tutuklanmasının ardından dernek yönetiminde yetki boşluğu oluştuğunu ileri süren kıdemli üye Ali Rıza Aral, olağanüstü genel kurul yapılması için İstanbul 12. Sulh Hukuk Mahkemesine başvurdu. Hukuki süreç devam ederken Sanver, Haziran 2026'da tahliye edildi.

42 YILLIK ÜYE HAKKINDA LOCA YASAĞI

Sabah gazetesinin haberine göre, dernekte Yüksek Haysiyet Kurulu üyeliği de dahil çeşitli görevlerde bulunan Ali Rıza Aral, Büyük Görevliler Kurulunun 18 Temmuz 2026 tarihli kararıyla İstanbul Vadisi Haysiyet Kuruluna sevk edildi.

Dernek Büyük Sekreteri Umur Çolgar imzasıyla gönderilen yazıda, soruşturma sonuçlanıncaya kadar Aral'ın loca çalışmalarına katılmasının ve derneğe ait lokallere girmesinin yasaklandığı bildirildi.

Kararın hukuka aykırı olduğunu öne süren Aral, İstanbul 47. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açtı.

ARAL'DAN SAVUNMA HAKKI İHLALİ İDDİASI

Aral'ın dava dilekçesinde, olağanüstü genel kurul yapılması yönündeki hukuki girişimleri nedeniyle kendisine karşı olumsuz tutum alındığı iddia edildi. Dilekçede ayrıca, hakkında yaptırım uygulanırken savunma hakkının tanınmadığı ileri sürüldü.

Mahkeme, davanın hazırlık aşamasında taraflardan dernek tüzüğünü, ilgili yazışmaları ve soruşturma dosyasına ilişkin belgeleri ivedilikle sunmalarını istedi.

MAHKEMEDEN ÜÇ KİŞİLİK BİLİRKİŞİ HEYETİ KARARI

Mahkeme, Aral'ın ihtiyati tedbir talebinin değerlendirilmesi amacıyla üç kişilik bilirkişi heyeti görevlendirdi. Bilirkişi incelemesinin ardından davadaki hukuki sürecin devam etmesi bekleniyor.

Davanın ilk duruşmasının 6 Ocak 2027 tarihinde yapılmasına karar verildi.

MASON LOCALARINDA GEÇMİŞTE DE YÖNETİM ANLAŞMAZLIKLARI YAŞANDI

Türkiye'deki mason kuruluşlarında geçmiş yıllarda da yönetim ve disiplin süreçlerine ilişkin anlaşmazlıklar gündeme geldi.

Hür ve Kabul Edilmiş Masonlar Büyük Locasında 2003-2005 yılları arasında büyük üstatlık görevini yürüten Kaya Paşakay'ın dönemi, Aralık 2005'te Prof. Dr. Mustafa Asım Akin'in göreve seçilmesiyle sona erdi.

Akin'in talimatıyla başlatılan incelemeler ve mülkiye müfettişlerinin raporları doğrultusunda bütçe aşımı ve usulsüzlük iddiaları gündeme geldi. Sürecin ardından Kaya Paşakay, Genel Sekreter Koray Darga ve Genel Sayman Prof. Dr. Ali Sait Sevgener, Mart 2006'da "masonik ilkelere aykırı davranış" gerekçesiyle locadan ihraç edildi.

TÜRKİYE'DEKİ MASONLUK FAALİYETLERİ NASIL AYRIŞTI?

Kökenleri Orta Çağ İngiltere'sindeki taş ustalarının loncalarına dayandırılan masonluğun kurumsal tarihinde, 1717'de dört yerel locanın birleşmesiyle Londra Büyük Locasının kurulması önemli bir dönüm noktası kabul ediliyor.

Masonluk, 18. yüzyılda Avrupalılar aracılığıyla Osmanlı topraklarında yayılmaya başladı. İlk locaların 1738'de İzmir ve Halep'te, 1748 dolaylarında ise İstanbul'da açıldığı belirtiliyor. I. Mahmut'un 1748 tarihli fermanıyla kapatılan localar, sonraki yıllarda yeniden faaliyet göstermeye başladı.

Türkiye Büyük Locası 1909'da kuruldu. Faaliyetler 1935'te İçişleri Bakanlığının emriyle durdurulurken, 1948'de yeniden başladı.

Türkiye'deki masonluk faaliyetleri, 1966'da yaşanan ayrılığın ardından Hür ve Kabul Edilmiş Masonlar Büyük Locası ile Özgür Masonlar Büyük Locası adı altında iki ayrı yapı üzerinden sürdürüldü.