Yıllardır böyleydi, artık değişiyor! Araç sahiplerini ilgilendiren karar: Araç muayenesinde yeni dönem

Türkiye’de araç muayene hizmetlerinde yeni dönem için geri sayım başladı. TÜVTÜRK’ün 20 yıllık işletme süresinin 14 Ağustos 2027’de sona ermesinin ardından, 15 Ağustos’tan itibaren hizmetler TURKA markasıyla yürütülecek.

Yeni işletme dönemi 2047 yılına kadar devam edecek. Sistemle birlikte araç muayene istasyonlarında teknoloji kullanımının artırılması, işlemlerin hızlandırılması ve sürücülerin istasyonlarda geçirdiği sürenin azaltılması öngörülüyor.

MUAYENE ÜCRETLERİNDE ŞİRKET DEĞİŞİKLİĞİ ETKİLİ OLMAYACAK

Araç sahiplerinin en çok merak ettiği konulardan biri ise 2027’de muayene ücretlerinin ne kadar olacağı. Ancak TURKA’nın göreve başlaması, tek başına yeni bir ücret tarifesi anlamına gelmeyecek.

Muayene ücretleri işletmeci tarafından belirlenmiyor. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu kapsamında ücretlerin belirlenmesinde Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı yetkili bulunuyor. Her yıl uygulanacak ücretlerde yeniden değerleme oranı dikkate alınıyor.

Bu nedenle 2027 yılı araç muayene ücretleri, 2026 yılı sonunda açıklanacak yeniden değerleme oranına göre şekillenecek.

KARTLA ÖDEMEDE KOMİSYON DÖNEMİ SONA ERİYOR

Yeni sistemin sürücüler açısından dikkat çeken değişikliklerinden biri ödeme yöntemi olacak. 15 Ağustos 2027 itibarıyla kredi veya banka kartıyla yapılan araç muayene ödemelerinde vatandaşlardan ayrıca komisyon alınmaması planlanıyor.

Kartlı işlemlerden doğan maliyetin işletmeci tarafından karşılanması öngörülüyor.

İSTASYON SAYISI VE KAPASİTE ARTIRILACAK

Yeni dönemde temel hedeflerden biri araç muayene istasyonlarındaki yoğunluğu azaltmak olacak. Bu kapsamda Türkiye genelinde 249 sabit ve 103 mobil muayene merkezi olmak üzere toplam 352 merkeze ulaşılması planlanıyor.

Yaklaşık 900 muayene hattının devreye alınmasıyla birlikte kapasitenin önemli ölçüde artırılması hedefleniyor.

Özellikle yoğunluğun yaşandığı bölgelerde kapasite artışı sayesinde randevu ve bekleme sürelerinin azaltılması amaçlanıyor.

RANDEVU VE SONUÇ İŞLEMLERİ DİJİTALLEŞECEK

Yeni sistemde araç sahiplerinin muayene sürecini daha kolay takip edebilmesi için dijital uygulamalar yaygınlaştırılacak.

Randevu ve yönlendirme işlemlerinin dijital kanallar üzerinden yürütülmesi, istasyonlardaki ekranlar aracılığıyla sürücülerin bilgilendirilmesi ve SMS bildirimlerinin kullanılması planlanıyor.

Muayene sonuçlarının da dijital ortamdan takip edilebilmesi hedefleniyor.

YAPAY ZEKA VE KAMERALAR MUAYENEDE KULLANILACAK

Yeni dönemde teknolojinin araç kontrollerindeki rolünün artırılması planlanıyor. Yapay zeka, teknisyenlerin yerine geçmekten ziyade muayene süreçlerine destek sağlayacak.

Kamera ve sensörler aracılığıyla araçların farklı bölümlerinin otomatik olarak incelenmesi öngörülüyor. Lastiklerin ölçüsü ve üretim tarihi gibi bilgiler kameralarla okunabilecek. Diş derinliğinin ise temassız sistemlerle ölçülmesi planlanıyor.

Çatlak, kesik ve balon gibi lastik kusurlarının da kamera sistemleriyle tespit edilmesi hedefleniyor.

Araçların alt bölümlerinde ise yüksek çözünürlüklü kameralar kullanılacak. Bu sistemler sayesinde pas, kırık, darbe ve olası yağ kaçağı gibi unsurların belirlenerek teknisyenlerin ekranına aktarılması amaçlanıyor.

ÖLÇÜMLERDE STANDARTLAŞMA HEDEFLENİYOR

Kamera, lazer ve dijital sensörlerden elde edilen verilerin muayene sürecinde daha fazla kullanılması planlanıyor. Far ölçümlerinin otomatik sistemlerle gerçekleştirilmesi, ağır ticari araçların havalı fren sistemlerinde basınç ve hava kaybının dijital sensörlerle kontrol edilmesi öngörülüyor.

Teknolojik sistemlerin yaygınlaştırılmasıyla birlikte muayene sonuçlarında kişisel değerlendirme farklarının azaltılması hedefleniyor.

81 İLDE ORTAK MUAYENE STANDARDI

Yeni dönemde Türkiye genelindeki istasyonlardan elde edilen verilerin merkezi bir sistemde toplanması planlanıyor. Böylece muayene sonuçlarının iller arasında karşılaştırılabilmesi ve istasyon performanslarının takip edilebilmesi amaçlanıyor.

Aynı kusurun farklı şehirlerde farklı şekilde değerlendirilmesinin önüne geçilerek 81 ilde daha standart bir muayene sisteminin oluşturulması hedefleniyor.

ELEKTRİKLİ ARAÇLARA ÖZEL KONTROLLER YAPILACAK

Elektrikli otomobiller için ayrı istasyonlar kurulması planlanmıyor. Yeni merkezlerde hem elektrikli hem de içten yanmalı araçlara hizmet verilmesi öngörülüyor.

Fren, süspansiyon ve aydınlatma gibi standart kontrollerin yanı sıra elektrikli araçlarda batarya güvenliğine yönelik ek kontrollerin uygulanması planlanıyor. Sistem altyapısının, ilerleyen dönemde batarya teknolojilerine yönelik yeni testlerin eklenmesine uygun şekilde tasarlanması hedefleniyor.

MOTOSİKLET VE TRAKTÖRLER İÇİN DE YENİ DÜZENLEMELER

Yeni sistemde mobil muayene hizmetlerinin sürdürülmesi planlanıyor. Özellikle sabit istasyonlara erişimin güç olduğu bölgelerde 103 mobil merkezin hizmet vermesi öngörülüyor.

Tarım araçları başta olmak üzere traktörlerin muayenesinde mobil sistemlerden yararlanılmaya devam edilecek.