Trump’tan sürpriz hamle: Hürmüz kapalıyken geri adım

The Wall Street Journal kaynaklı habere göre, Donald Trump’ın, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması durumunda dahi İran’a yönelik askeri operasyonları sonlandırmaya sıcak baktığı öne sürüldü.

ABD ile İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü ve bir aydan uzun süredir karşılıklı saldırılarla devam eden gerilimde dikkat çeken bir iddia gündeme geldi. Habere göre Trump, danışmanlarıyla yaptığı değerlendirmelerde, boğazın büyük ölçüde kapalı kalmasının çatışmayı uzatabileceği görüşünden hareketle, askeri harekâtı sona erdirme seçeneğini masada tutuyor.

Trump İran'da görüştüğü gizli ismi ilk kez açıkladı

Washington yönetimi son günlerde, Hürmüz Boğazı’nı zorla açmaya yönelik bir girişimin planlanan 4–6 haftalık operasyon süresini aşabileceği kanaatine vardı. Bu çerçevede Trump’ın, İran donanması ile füze kapasitesini zayıflatmaya yönelik temel hedeflere ulaşıldığı noktada operasyonların sonlandırılmasını, ardından ise Tahran’a ticaret akışını yeniden başlatması için diplomatik baskı kurulmasını istediği belirtiliyor. Yetkililer, bu sürecin sonuç vermemesi halinde ABD’nin Avrupa ve Körfez müttefiklerini devreye sokmayı planladığını aktarıyor.

Her ne kadar askeri seçenekler gündemde kalmaya devam etse de, bu adımların şu aşamada öncelikli olmadığı ifade ediliyor.

İran'dan tarihi Hürmüz Boğazı hamlesi: Trump'ın tehdidine rest

Öte yandan Trump’ın son haftalarda Hürmüz Boğazı konusunda kamuoyuna verdiği mesajların farklılık göstermesi, ABD’nin savaş hedeflerine ilişkin belirsizlik tartışmalarını da beraberinde getirdi. Zaman zaman boğazın açılmaması halinde enerji altyapısını hedef almakla tehdit eden Trump, bazı açıklamalarında ise bu hattın ABD için kritik olmadığını savundu.

Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklığın uzaması küresel ekonomide baskıyı artırırken, enerji fiyatlarında da yükseliş görülüyor. Başta ABD’nin müttefikleri olmak üzere birçok ülke, bu dar geçitten sağlanan enerji akışındaki kesintiden olumsuz etkileniyor.

Uzmanlar, güvenli geçişlerin kısa sürede sağlanamaması halinde İran’ın küresel ticaret üzerindeki baskısını sürdüreceğini değerlendiriyor. Washington merkezli Brookings Institution bünyesinde görev yapan İran uzmanı Suzanne Maloney ise boğaz açılmadan operasyonların sonlandırılmasını “son derece sorumsuz” olarak nitelendirdi.

Sahadaki askeri hareketlilik ise Trump’ın hızlı bir çıkış arayışıyla çelişen bir tablo ortaya koyuyor. ABD donanmasına ait USS Tripoli ile 31. Deniz Piyade Sefer Birliği bölgeye sevk edilirken, 82. Hava İndirme Tümeni unsurlarının görevlendirildiği ve Orta Doğu’ya ek kara birliklerinin gönderilmesinin değerlendirildiği bildiriliyor.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ABD’nin boğazda “normal operasyonlara dönüş” için çalıştığını belirtirken, bu hedefin ana askeri öncelikler arasında yer almadığını ifade etti.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise mevcut askeri operasyonların birkaç hafta içinde tamamlanabileceğini söyledi. Rubio, sonrasında Hürmüz Boğazı meselesinde kararın İran’a ait olacağını ya da uluslararası bir koalisyonun devreye girebileceğini dile getirdi.

Dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı, küresel enerji ticareti açısından kritik önem taşıyor. Verilere göre 2024 yılında bu hattan geçen ham petrolün yüzde 84’ü ve sıvılaştırılmış doğalgazın yüzde 83’ü Asya pazarlarına yönlendirildi.