Çerçeve Yasa Meclis’ten geçti! 5 ve 10 yıllık erteleme düzenlemesi: Kimleri kapsıyor?

Kamuoyunda “Çerçeve Yasa” olarak adlandırılan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi, TBMM Genel Kurulu’nda yapılan oylamayla kabul edilerek yasalaştı.

12 maddeden oluşan düzenleme, Genel Kurul’da 467 kabul, 87 ret ve 7 çekimser oyla kabul edildi. Yasa, Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin soruşturma ve kovuşturmaların yanı sıra kesinleşmiş hapis cezaları, silah teslimi ve sürecin devlet tarafından izlenmesine yönelik hükümler içeriyor.

YASANIN UYGULANMASI HANGİ ŞARTLARA BAĞLI?

Düzenlemede yer alan hükümler doğrudan ve koşulsuz şekilde uygulanmayacak.

Öncelikle PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların fiili varlıklarının sona erdiğinin ve kontrolündeki silah ve mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerekecek.

Bu tespitin ardından sürecin Milli Güvenlik Kurulu (MGK) tarafından teyit edilmesi ve ilgili MGK kararının Resmi Gazete’de yayımlanması şartı aranacak.

ÇERÇEVE YASA KİMLERİ KAPSIYOR?

Düzenlemenin kapsamına; PKK/KCK’yı kurma veya yönetme, örgüte üye olma, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgüt propagandası yapma suçları giriyor.

Bunun yanı sıra örgütün faaliyetleri kapsamında işlenen bazı suçlar ile terörizmin finansmanına ilişkin mevzuat kapsamında örgüt lehine işlendiği değerlendirilen belirli suçlar da düzenleme kapsamında bulunuyor.

SORUŞTURMA VE DAVALARDA 5 VEYA 10 YILLIK ERTELEME

Yasanın en dikkat çekici hükümlerinden biri, devam eden soruşturma ve kovuşturmalara ilişkin düzenleme oldu.

Kapsama giren ve üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl süreyle ertelenebilecek.

Suçun 15 yıldan fazla hapis, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirmesi halinde ise erteleme süresi 10 yıl olarak uygulanacak.

Erteleme süresince dava zamanaşımı işlemeyecek. Dosyalarda bulunan delillerin de korunması sağlanacak.

KASTEN ÖLDÜRME SUÇLARI KAPSAM DIŞINDA

Düzenlemenin kapsamına önemli istisnalar da getirildi.

Örgütün faaliyetleri kapsamında işlenen kasten öldürme suçlarına ilişkin devam eden soruşturma ve kovuşturmalar 5 veya 10 yıllık ertelemeden yararlanamayacak.

Ayrıca 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalar da düzenleme dışında tutulacak.

KESİNLEŞMİŞ HAPİS CEZALARI DA ERTELENEBİLECEK

Çerçeve Yasa yalnızca hakkında soruşturma veya dava devam eden kişileri kapsamıyor. Kesinleşmiş mahkûmiyet kararlarına ilişkin de yeni bir mekanizma getiriliyor.

Buna göre kapsama giren suçlardan toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm edilenlerin cezalarının infazı 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm edilenlerin cezalarının infazı ise 10 yıl süreyle ertelenebilecek.

ERTELEME KARARINI İNFAZ HAKİMİ VERECEK.

Erteleme döneminde yeniden terör suçu işlenirse

Düzenlemeden yararlanan kişiler açısından erteleme sürecinde yeni bir terör suçu işlenmesi halinde yaptırım uygulanacak.

Bu durumda verilen erteleme kararı kaldırılacak. Hakkında soruşturma veya kovuşturma devam eden kişiler bakımından işlemlere yeniden başlanacak.

Kesinleşmiş hapis cezasının infazı ertelenen kişiler açısından ise cezanın infazına devam edilecek.

Erteleme süresinin yeni bir suç işlenmeden tamamlanması halinde ise devam eden soruşturma ve kovuşturmalarda kovuşturmaya yer olmadığı veya düşme kararı verilebilecek. Kesinleşmiş cezası bulunanlar bakımından ise ceza infaz edilmiş sayılacak.

TUTUKLULUK VE ADLİ KONTROL KARARLARI YENİDEN DEĞERLENDİRİLECEK

Düzenlemeyle tutuklama ve adli kontrol tedbirleri bakımından da yeni bir değerlendirme yapılmasının önü açılıyor.

Erteleme kapsamındaki suçlar nedeniyle uygulanan tutuklama ve adli kontrol tedbirleri, dosyanın bulunduğu aşamaya göre yetkili hâkim veya mahkeme tarafından yeniden değerlendirilecek.

Gerekli şartların oluşması halinde tutuklama veya adli kontrol tedbirlerinin kaldırılmasına karar verilebilecek.

İstinaf veya temyiz aşamasındaki bazı dosyalarda ise bozma kararı verilmesi söz konusu olabilecek.

SÜRECİ CUMHURBAŞKANI YARDIMCISI BAŞKANLIĞINDAKİ KURUL İZLEYECEK

Yasanın uygulanmasını takip etmek amacıyla yeni bir kurul oluşturulacak.

Kurula Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlık edecek. Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanlarının yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreteri görev yapacak.

Kurul, ihtiyaç görülmesi halinde çalışmalarını yürütmek üzere alt komisyonlar oluşturabilecek.

TESLİM EDİLEN SİLAH VE MÜHİMMAT KAYIT ALTINA ALINACAK

Düzenleme kapsamında örgüt mensuplarının beraberinde getirdiği veya teslim ettiğini beyan ettiği silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve diğer malzemeler kayıt altına alınacak.

Bu işlemlerin hangi usul ve esaslara göre gerçekleştirileceği ise güvenlik kurumlarının görüşleri alınarak İçişleri Bakanlığı ve Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenecek.

ÇERÇEVE YASA İLE YENİ HUKUKİ MEKANİZMA

12 maddelik düzenleme, Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin kapsamlı bir hukuki çerçeve oluşturuyor.

Yasa; devam eden soruşturma ve kovuşturmalardan kesinleşmiş hapis cezalarının infazına, silahların teslim edilmesinden sürecin devlet tarafından izlenmesine kadar farklı başlıklarda düzenlemeler içeriyor.

Düzenlemenin uygulamaya geçmesi açısından en kritik aşama ise PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların fiili varlığının sona erdiğinin ve silahların teslim edildiğinin tespit edilmesi, ardından bu durumun MGK kararıyla teyit edilmesi olacak.