ABD'den İran'a yeni yaptırım: Türkiye’ye etkileri neler?

ABD ile İran arasındaki ekonomik savaş yeni bir aşamaya taşındı. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Washington'ın Tahran'ın küresel finansal sisteme erişimini hedef alan yeni yaptırımlarını duyurdu. ABD yönetimi, İran'la ekonomik ilişkilerini sürdüren ülkelere de baskı uygulayacağını belirtirken, Türkiye'nin İran'la devam eden ticareti ve enerji bağlantıları nedeniyle gelişmelerden etkilenebileceği değerlendiriliyor.

ABD'DEN İRAN'IN "EKONOMİK CAN DAMARLARINA" DARBE

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, yeni yaptırım paketinin İran'ın küresel finansal bağlantılarını hedef aldığını açıkladı.

Bessent, Washington'ın amacının "Tahran yalnız kalana dek bu rejimi ayakta tutan her ekonomik can damarını kesmek" olduğunu söyledi. Yeni yaptırımların İran'ın finansman kaynaklarını daraltması ve ülkenin uluslararası ekonomik bağlantılarını zayıflatması hedefleniyor.

İRAN'LA TİCARET YAPANLAR DA RİSK ALTINDA

Washington'ın hamlesindeki en kritik başlıklardan biri üçüncü ülkeler oldu. ABD yönetimi, İran'a para transferi yapan, İran petrolü satın alan veya İran'la deniz yoluyla ticari faaliyetlerini sürdüren ülke ve şirketlerin de yaptırımlarla karşı karşıya kalabileceği mesajını veriyor. Böylece Washington, yaptırımların etkisini İran sınırlarının dışına taşımayı hedefliyor.

TÜRKİYE İÇİN EN KRİTİK BAŞLIK ENERJİ

Yeni yaptırımlar Türkiye açısından özellikle enerji ticareti nedeniyle önem taşıyor. Türkiye doğal gaz ihtiyacının büyük bölümünü ithalat yoluyla karşılıyor. İran ise Türkiye'nin doğal gaz tedarikçileri arasında yer alıyor ve iki ülke arasındaki enerji ticareti uzun yıllardır devam ediyor.

Bu nedenle İran'a yönelik ekonomik baskının enerji ticaretini de kapsaması halinde Ankara'nın yeni bir denge kurması gerekebilir.

TÜRKİYE-İRAN TİCARETİ DE BASKI ALTINDA

Türkiye, İran'la en fazla ticaret yapan ülkeler arasında bulunuyor. İki ülke arasındaki ticarette enerji başta olmak üzere çeşitli ürün grupları öne çıkıyor.

ABD'nin İran'la ekonomik ilişkileri sürdüren ülkelere yönelik ikincil yaptırım tehdidini artırması, Türk şirketleri ve finans kuruluşları açısından da yeni riskler yaratabilir.

WASHINGTON'DAN "YA BİZİMLE YA KARŞIMIZDASINIZ" MESAJI

ABD yönetimi, yeni yaptırım politikasında üçüncü ülkeleri de açık şekilde uyarıyor. Bessent, İran'a ekonomik anlamda "can simidi" sağlayan ülkelere karşı yaptırım uygulanacağını belirtirken, Washington'ın müttefiklerine de İran konusunda taraf seçme baskısı yaptığı görülüyor.

Tahran yönetimi ise ABD'nin yeni yaptırım politikasını ekonomik savaş olarak nitelendiriyor. İran Dışişleri Bakanlığı, yaptırım tehditlerini "ekonomik terörizm" olarak değerlendirirken, Dışişleri Bakanı Abbas Arakçı da ABD'nin kendi ekonomik sorunlarını gündemden uzaklaştırmak için yaptırım politikasını kullandığını savundu.

TÜRKİYE'NİN ÖNÜNDE ZOR BİR DENGE VAR

Yeni yaptırımların Türkiye açısından etkisi, Washington'ın uygulamayı ne kadar genişleteceğine bağlı olacak.

Ankara bir yandan İran'la enerji ve ticaret ilişkilerini sürdürürken diğer yandan ABD'nin yaptırım politikasının doğrudan hedefi haline gelmek istemiyor. Bu nedenle Türkiye açısından önümüzdeki dönemde enerji arz güvenliği, bankacılık işlemleri ve İran'la ticaret başlıkları kritik önem taşıyacak.