Zarar eden üretici kimyasala yöneldi: Uzmandan "önlem alın" çağrısı yapıldı

Avrupa Birliği Gıda Alarm Sistemi (RASFF) verilerine göre, Haziran 2026'nın ilk 24 gününde Türkiye menşeili tatlı ve acı biber partilerine yönelik 10 ayrı "ciddi risk" bildirimi yayımlandı. Bulgaristan gümrüğünde takılan ihraçlık biberlerde yapılan laboratuvar analizleri, iç piyasada sofralarımıza gelen sebzelerin güvenilirliği konusundaki endişeleri de tırmandırdı. Yapılan incelemelerde, bazı ürünlerde izin verilen maksimum limitlerin tam 17 ila 52 kat üzerinde ölümcül tarım zehirleri saptandı.

BULGARİSTAN SINIRINDA TESPİT EDİLEN "CİDDİ RİSKLİ" KİMYASALLAR

Bir biber partisinde aynı anda üç farklı pestisit (Asetamiprid, Pymetrozine, Tiyokloprid) birlikte tespit edildi.

Biberdeki tiyokloprid miktarı 0,169 mg/kg ölçüldü. Bu madde için yasal sınır 0,01 mg/kg iken, limit tam 17 kat aşılmış oldu. Tatlı biberlerde saptanan formetanat kalıntısı 0,121 mg/kg olarak kayıtlara geçti. Üst sınırın 0,01 mg/kg olduğu bu kalemde limit yaklaşık 12 kat ihlal edildi.

BİLİYOR MUYDUNUZ?

Pestisitler doğası gereği ikiye ayrılır. Yüzeysel pestisitler bitkinin sadece dış kabuğunda kalır ve bol soğuk suyla yıkandığında ya da kabuğu soyulduğunda yüzde 80-90 oranında temizlenebilir. Ancak sistemik pestisitler, bitkinin öz suyuna, etli kısmına ve doğrudan içine nüfuz eder. Sistemik kimyasalları yıkayarak, sirkeli suda bekleterek veya kabuğunu soyarak temizlemek kesinlikle imkansızdır; bu yüzden sağlık üzerindeki kanserojen riskleri çok daha büyüktür.

2025 yılında tamamlanan kapsamlı saha araştırmaları, Türkiye'de hektar başına pestisit kullanımının dünya ortalamasının neredeyse üç katına çıktığını gösteriyor. Tarımsal üretimde en yoğun kimyasal ilaçlama yapılan ve hektar başına 6,70 kg/litre seviyesine ulaşan ilk 10 şehrimizde listenin zirvesinde endüstriyel tarımın kalbi sayılan İzmir, Çanakkale, Bursa, Manisa ve Aydın yer alıyor. Özellikle seracılık ve narenciye üretiminin merkezi olan Mersin, Antalya ve Adana yoğun pestisit kullanımıyla öne çıkıyor. Geniş tarım arazilerine sahip olan Konya ile meyveciliğin merkezi Malatya, kimyasal ilaçlamanın en yüksek olduğu diğer iller olarak sıralanıyor.

ZMO Başkanı Hasan Murat Kapıkıran, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın iç piyasada yılda binlerce rutin gıda kontrolü yaptığını açıklasa da mevcut yapısal sistem değişmediği sürece bu zehirli sonuçların engellenemeyeceğini vurguladı. Son 22 yılda tarımsal eğitim ve yayın dairelerinin işlevsizleştirildiğini belirten Kapıkıran, Türkiye'deki tarım danışmanlarının maaşlarını ziraat odalarından veya çiftçilerden aldıkları için "patronları" konumundaki üreticileri bağımsız şekilde denetleyemediklerine dikkat çekti.