Uçak biletlerine zam sinyali: Jet yakıtı stokları eridi

Ortadoğu'da devam eden çatışmalar, Avrupa'nın enerji tedarik zincirleri üzerindeki baskıyı artırdı. Jet yakıtı piyasasında yaşanan arz sıkışıklığı nedeniyle Avrupa'nın önemli depolama ve ticaret merkezlerinden ARA bölgesindeki stoklar, 10 Eylül haftasında son 7 yılın en düşük seviyesine indi.

Avrupa'nın yılın son üç ayında günlük yaklaşık 510 bin varillik jet yakıtı açığı yaşayacağı tahmin ediliyor. Aynı dönemde ABD'de günlük 18 bin varil, Asya-Pasifik bölgesinde ise 419 bin varillik arz fazlası oluşması bekleniyor.

AVRUPA YENİ TEDARİKÇİLERE YÖNELDİ

Ortadoğu'daki çatışmaların başlamasının ardından bölgeden Avrupa'ya yönelik jet yakıtı sevkiyatlarında önemli düşüş yaşandı. Bu durum, Avrupa'nın ithalatında önemli paya sahip geleneksel tedarik zincirlerinde aksamalara neden oldu.

Arz açığını azaltmak isteyen Avrupa, son dönemde daha uzak kaynaklara yönelmeye başladı. Nijerya, ABD ve Kanada'dan yapılan sevkiyatlar artarken, Güney Kore de Avrupa'nın başlıca alternatif tedarikçilerinden biri haline geldi.

Ancak yeni kaynaklardan gelen ürün miktarındaki artışa rağmen, Avrupa'nın son çeyrekte karşı karşıya kalması beklenen açığın tamamen giderilmesinin zor olduğu belirtiliyor.

GÜNLÜK AÇIK 510 BİN VARİLE ÇIKABİLİR

Avrupa'daki arz sıkışıklığının yılın son üç ayında daha belirgin hale gelmesi bekleniyor. Günlük 510 bin varillik açık, kıtanın dış kaynaklara olan bağımlılığını artırabilir.

Ortadoğu'dan yapılan sevkiyatların önceki seviyelerine ulaşmaması durumunda Avrupa'nın ABD, Afrika ve Asya'dan daha fazla jet yakıtı çekmesi gerekecek.

Jet yakıtının havayolu şirketlerinin en önemli maliyet kalemlerinden biri olması nedeniyle, arz sıkıntısının petrol fiyatlarındaki hareketlilikle birleşmesi şirketlerin maliyetlerini artırabilir. Bu durumun bilet fiyatları üzerinde de baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.

GÜNEY KORE'NİN AVRUPA'YA SEVKİYATI 4 YILIN ZİRVESİNDE

Avrupa'nın alternatif tedarik kaynakları arasında öne çıkan Güney Kore'den yapılan jet yakıtı sevkiyatlarının eylül ayında günlük yaklaşık 129 bin varile ulaşması bekleniyor.

Bu rakam, Ekim 2022'den bu yana görülen en yüksek aylık seviyeye işaret ediyor.

Güney Kore'deki rafinerilerin üretimlerini artırması, Avrupa'ya gönderilen jet yakıtı miktarının yükselmesini sağladı. Ülkede jet yakıtı üretimi temmuz ayında yaklaşık 13,89 milyon varile çıkarak son 7 yılın en yüksek seviyesine ulaştı.

Güney Kore rafinerilerinin işlediği ham petrol miktarı da hazirana göre yüzde 16 artarak günlük 2,7 milyon varile yükseldi.

AVRUPA'NIN STOKLARI 7 YILIN DİBİNDE

Jet yakıtı piyasasındaki sıkışıklık Avrupa'nın stok verilerine de yansıdı. Avrupa'nın önemli petrol rafineri, depolama ve ticaret merkezlerinden biri olan Amsterdam-Rotterdam-Antwerp bölgesindeki jet yakıtı stokları, 10 Eylül haftasında son 7 yılın en düşük seviyesine geriledi.

Stoklardaki düşüş, Avrupa'nın dış kaynaklardan gelecek yeni sevkiyatlara duyduğu ihtiyacı artırıyor. Güney Kore'den yapılan sevkiyatlar yükselse de mevcut ithalatın beklenen açığı tek başına kapatmasının zor olduğu belirtiliyor.

ASYA'DAKİ ARZ FAZLASI AVRUPA'YA YÖNELİYOR

Asya-Pasifik bölgesinde oluşması beklenen arz fazlası, Avrupa'nın jet yakıtı ihtiyacının karşılanmasında alternatif oluşturuyor. Bölgeler arasındaki fiyat farkının artması, Asya'daki ürünün Avrupa'ya taşınmasını daha cazip hale getirebiliyor.

Güney Kore'nin yanı sıra Çin'deki rafinerilerin jet yakıtı ihracatını artırması da küresel ticaret akışlarını değiştiriyor. Çin'in ağustos ayındaki jet yakıtı ihracatının rekor seviyeye ulaşması, Asya'yı Avrupa'nın arz açığı açısından önemli kaynaklardan biri haline getiriyor.

BİLET FİYATLARINDA MALİYET BASKISI GÜNDEMDE

Avrupa'nın jet yakıtı piyasasında önümüzdeki dönemde yaşanacak gelişmelerde Ortadoğu'daki enerji akışının seyri belirleyici olacak.

Çatışmaların devam etmesi ve bölgeden Avrupa'ya yönelik sevkiyatların düşük kalması halinde kıtanın ABD, Afrika ve Asya'dan daha fazla yakıt ithal etmesi gerekecek.

Stokların 7 yılın en düşük seviyesine gerilemesi ve son çeyrek için öngörülen günlük 510 bin varillik açık, havacılık sektöründe yakıt maliyetleri açısından yeni bir baskı unsuru oluşturuyor. Bu maliyet artışlarının havayolu şirketlerinin fiyatlandırmasına ne ölçüde yansıyacağı ise önümüzdeki dönemde netleşecek.