Türkiye’de konut kredisi yükü ağırlaştı: Taksitler maaşın tamamını aştı

Türkiye’de ev sahibi olmak, özellikle sabit gelirle çalışanlar açısından giderek daha zor hale geliyor. Konut fiyatlarındaki yükselişin yanı sıra yüksek kredi maliyetleri de erişilebilirliği önemli ölçüde düşürdü.

2013-2026 dönemindeki konut fiyatları, konut kredisi faizleri ve 1/4 derecedeki öğretmen maaşları üzerinden yapılan hesaplama, tabloyu ortaya koyuyor. Hesaplamada konut bedelinin yüzde 25’inin peşin ödendiği, kalan yüzde 75’lik bölümün ise 120 ay vadeli krediyle finanse edildiği varsayıldı.

KONUT 57 MAAŞTAN 62 MAAŞA ÇIKTI

2013’te Türkiye genelinde 100 metrekarelik ortalama bir konutun fiyatı 141 bin 130 TL seviyesindeyken, 1/4 derecedeki öğretmenin maaşı 2 bin 469 TL idi. Buna göre konut yaklaşık 57 aylık maaşa denk geliyordu.

2026’da ise aynı büyüklükteki konutun ortalama fiyatı 5 milyon 189 bin TL’ye, öğretmen maaşı ise 83 bin 254 TL’ye yükseldi. Böylece konutun maaşa oranı 62 aya çıktı.

Ancak asıl dikkat çekici değişim kredi kullanıldığında ortaya çıktı.

TAKSİT MAAŞI GEÇTİ

2013’te ortalama konutun yüzde 75’i krediyle finanse edildiğinde aylık taksit 1.357 TL seviyesindeydi. Bu tutar, öğretmen maaşının yaklaşık yüzde 55’ine karşılık geliyordu.

2026’da ise aynı hesaplamaya göre aylık taksit 109 bin 543 TL oldu. 83 bin 254 TL’lik öğretmen maaşı dikkate alındığında taksit yükü yüzde 131,6’ya ulaştı.

Böylece 2013’te maaşın yaklaşık yarısıyla karşılanabilen kredi taksiti, bugün en yüksek derecedeki öğretmenin maaşını dahi aşıyor.

İSTANBUL’DA TABLO DAHA AĞIR

İstanbul’da konut fiyatlarının yüksekliği nedeniyle kredi yükü çok daha ağır seyrediyor. 100 metrekarelik ortalama konutun öğretmen maaşına oranı 2013’te yaklaşık 97,6 maaşken, 2026’da 104,9 maaşa yükseldi.

Kredi taksitlerinde ise yük çok daha belirgin. 2013’te aylık taksit öğretmen maaşının yüzde 93,8’ine denk gelirken, sonraki yıllarda bu oran yüzde 200’ün üzerine çıktı.

Gayrimenkul değerleme uzmanı Dr. Ahmet Büyükduman, özellikle büyükşehirlerde konut kredisine erişimde ciddi sorun yaşandığına dikkat çekerek, yüksek fiyatların yanı sıra finansman maliyetinin de temel engellerden biri haline geldiğini belirtiyor.

Büyükduman ayrıca konutlara erişimin zorlaşmasıyla birlikte ortalama konut büyüklüklerinin son 13 yılda yaklaşık yüzde 20 küçüldüğüne dikkat çekiyor. İstanbul’da yeni konutların önemli bölümünün yaklaşık 75 metrekare seviyesine gerilediğini ifade ediyor.