Özgür Erdursun tek tek hesapladı: 30 yıllık çalışma bir eve yetmiyor

Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun’un kamu çalışanlarının emeklilik ikramiyelerine ilişkin yaptığı yeni değerlendirme, Türkiye’de uzun yıllar çalışmanın karşılığının reel alım gücü açısından ciddi biçimde zayıfladığını ortaya koydu. Erdursun’un farklı meslek grupları üzerinden hazırladığı karşılaştırma, ikramiye tutarlarının konut ve eğitim maliyetleri karşısında giderek etkisini yitirdiğini gösterdi.

EMEKLİLİK İKRAMİYELERİNDE MESLEKLERE GÖRE TABLO

Erdursun’un hesaplamalarına göre 30 yıl hizmet süresini tamamlayan kamu çalışanlarının aldığı toplu ödemeler mesleğe göre değişiyor. Buna göre tekniker düzeyinde bir çalışanın yaklaşık 1 milyon TL seviyesinde, üniversite mezunu memurun 1,2 milyon TL bandında, öğretmen, hemşire ve şube müdürü gibi kadroların ise 1,5 milyon TL’ye yaklaşan ikramiye aldığı görülüyor. Üst düzey kamu yöneticilerinde bu tutar 2 milyon TL’ye yaklaşıyor.

KONUT FİYATLARIYLA MAKAS AÇILIYOR

Hazırlanan karşılaştırmada en dikkat çeken başlık, konut fiyatlarıyla oluşan fark oldu. Büyükşehirlerde ortalama konut değerlerinin milyonlar seviyesinde yükselmesi, emekli ikramiyelerinin ev sahibi olma gücünü belirgin şekilde düşürüyor.

İstanbul’da ortalama konut fiyatı 7 milyon TL’ye yaklaşırken, Ankara’da 4,5 milyon TL, İzmir’de 6 milyon TL, Bursa’da ise 4,4 milyon TL seviyeleri öne çıkıyor. Bu tabloya göre kamu çalışanlarının 30 yıllık emeğiyle elde ettiği birikim, birçok şehirde konut bedelinin yalnızca küçük bir bölümüne karşılık geliyor.

EĞİTİM GİDERLERİ İKRAMİYEYİ AŞIYOR

Değerlendirmede özel okul ücretleri de ayrı bir başlık olarak öne çıkıyor. Yıllık eğitim maliyetlerinin 1 milyon TL’ye dayandığı kurumların bulunduğu bir ortamda, emeklilik ikramiyesinin tek bir eğitim yılı için bile yetersiz kalabildiği ifade ediliyor.

KIDEM TAZMİNATINDA TAVAN ETKİSİ

Özgür Erdursun değerlendirmesinde yalnızca kamu çalışanlarını değil, özel sektör çalışanlarını da etkileyen kıdem tazminatı sistemine dikkat çekti. Mevcut uygulamada tavan ücret sınırı nedeniyle yüksek maaşlı çalışanların bile belirli bir üst limit üzerinden hesaplama yapıldığı belirtiliyor.

Bu kapsamda, düşük ücretli bir çalışanın uzun yıllar sonunda yaklaşık 825 bin TL seviyesinde kıdem tazminatı alabileceği, daha yüksek gelir grubundaki çalışanlarda ise tavan nedeniyle artışın sınırlı kaldığı ifade ediliyor.