Kırmızı et neden bu kadar pahalı? Rekor fiyatların perde arkası ortaya çıktı

Kırmızı et piyasasında yaşanan fiyat artışları hem küresel ekonominin hem de Türkiye'nin en önemli gıda gündemlerinden biri olmaya devam ediyor. ABD'de sığır eti fiyatları son bir yılda yaklaşık yüzde 12 artarak genel enflasyonun üzerine çıkarken, Türkiye'de ise yılbaşından bu yana kırmızı et fiyatlarındaki yükseliş yüzde 50'yi aştı.

Ulusal Kırmızı Et Konseyi (UKON) verilerine göre dana karkas kesim fiyatları 580 TL seviyesini aşarken, Et ve Süt Kurumu'nun (ESK) regülasyon kapsamındaki ithal et ürünlerine yaptığı yüzde 24 ila 28 arasındaki zam da piyasadaki fiyat baskısını artırdı.

Bu gelişmelerin ardından serbest piyasada kıymanın kilogram fiyatı 700 ila 1.000 TL, kuşbaşının kilogram fiyatı ise 850 ila 1.200 TL bandına yükseldi. Kasaplar ve zincir marketlerde ise fiyatlar bölgeye ve ürüne göre daha yüksek seviyelere çıkabiliyor.

YÜKSEK FİYATLARA RAĞMEN KAR ARTMADI

Fiyatlardaki sert yükselişe rağmen sektörün hemen her halkasında karlılık baskısı sürüyor.

Besiciler; yem, gübre, enerji, veterinerlik hizmetleri ve lojistik maliyetlerindeki artış nedeniyle rekor satış fiyatlarına rağmen beklenen kazancı sağlayamadıklarını ifade ediyor. Aynı zamanda tüketicinin alım gücündeki gerileme de talebi sınırlandırıyor.

Artan maliyetler kasapları ve restoranları da zorluyor. İşletmeler, maliyet artışlarını tamamen menü fiyatlarına yansıtmaları halinde müşteri kaybetme riskiyle karşı karşıya kalıyor.

KÜRESEL ARZ KRİZİ ETKİSİNİ SÜRDÜRÜYOR

Benzer tablo küresel pazarda da görülüyor. ABD'de küçük et işleme tesisleri yeterli sayıda hayvan bulmakta zorlanırken, sektörün önde gelen şirketlerinden Tyson Foods da mali yılın ilk yarısında sığır eti faaliyetlerinden 500 milyon doların üzerinde zarar açıkladı.

Uzmanlar, dünya genelinde yaşanan arz daralmasının fiyatları desteklemeye devam ettiğini ve üretim zincirindeki maliyet baskısının henüz sona ermediğini belirtiyor.

Sektör temsilcilerine göre fiyatların kalıcı şekilde düşebilmesi için ithalata dayalı kısa vadeli çözümler yerine hayvancılık üretimini artıracak uzun vadeli politikaların uygulanması gerekiyor.

Özellikle anaç hayvan varlığının artırılması, yem maliyetlerinin düşürülmesi ve üreticinin desteklenmesi, arzın güçlendirilmesi açısından kritik önem taşıyor.

Ancak uzmanlar, bir düvenin doğum yapması ve buzağının kesim ağırlığına ulaşmasının yaklaşık üç yıl sürdüğüne dikkat çekerek, üretimdeki artışın kısa vadede gerçekleşmesinin mümkün olmadığını vurguluyor.