Hazır giyimde savaş alarmı: 100 bin kişi yeni istihdam kaybı kapıda

Emek yoğun sektörlerin başında gelen hazır giyim ve tekstil, Cumhuriyet tarihinin en zorlu ekonomik sınavlarından birini veriyor. Son üç yılda 400 binden fazla çalışanın işini kaybettiği ve yaklaşık 10 bin işletmenin kapısına kilit vurduğu sektörde, Orta Doğu’daki ABD-İsrail-İran savaşı yeni bir "darbe" niteliği taşıyor. Lojistik rotaların (Hürmüz ve Kızıldeniz) tıkanması ve artan enerji maliyetleri, zaten yüksek enflasyon ve kur baskısı altında ezilen üreticiyi köşeye sıkıştırdı.

İHKİB Başkan Yardımcısı Mustafa Paşahan, sektördeki durumun 1994 ve 2001 krizlerinden çok daha derin olduğunu vurguladı. Yüksek maliyetlerin üretimi imkansız hale getirdiğini belirten Paşahan, "Bugün Anadolu’daki fabrikaların sırayla kapanışını izliyoruz" diyerek acı tabloyu özetledi. Sektör temsilcileri, mevcut kur ve faiz dengesizliği devam ederse, Orta Doğu’daki savaşın etkisiyle en az 100 bin kişilik ek istihdam kaybının kaçınılmaz olduğunu ifade ediyor.

YÜKSEK MALİYET VE SAVAŞ KISKACI

Savaşın 23. gününde petrolün 170 dolara demirlemesi, tekstil üretiminde hammadde ve sevkiyat maliyetlerini doğrudan etkiledi. Paşahan’a göre, Türkiye’deki alım gruplarının (global markalar) ülkede tutulması bile artık bir başarı sayılıyor. Yatırımcının Anadolu’ya gidip yeni fabrika kurma iştahının tamamen kapandığını belirten sektör yetkilileri, sanayicinin önünü göremediği bir "belirsizlik tüneline" girdiğini savunuyor.

Küresel markalar, Orta Doğu’daki savaşın yarattığı riskler ve Türkiye’deki yüksek üretim maliyetleri nedeniyle rotalarını Mısır, Bangladeş veya Vietnam gibi alternatif pazarlara kırmaya başladı. Eğer bölgedeki savaş uzarsa, Türkiye’nin Avrupa’ya olan lojistik avantajı, yüksek enerji fiyatları (Dubai petrolü etkisi) nedeniyle anlamını yitirebilir. Bu durum, sadece 100 bin işçiyi değil, yan sektörlerle birlikte milyonlarca kişiyi etkileme potansiyeline sahip.