FAO açıkladı: Küresel gıda fiyatlarında ibre yeniden yukarı döndü

Küresel gıda piyasalarında fiyat baskısı yeniden güç kazandı. FAO'nun temmuz ayına ilişkin verilerine göre, dünya gıda fiyatlarını izleyen FAO Gıda Fiyat Endeksi 131,1 puana yükseldi. Endeks haziran ayına göre yüzde 0,6 artarken, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1 yükseldi.

GIDA FİYATLARI 3 YILIN ZİRVESİNE ÇIKTI

Temmuz ayında yaşanan artış, küresel gıda fiyatlarını Ocak 2023'ten bu yana en yüksek seviyeye taşıdı. Fiyatlardaki yükselişte özellikle olumsuz hava koşulları, tarımsal üretimde yaşanan sorunlar ve jeopolitik gelişmeler etkili oldu.

FAO verilerine göre endeks, Mart 2022'de ulaştığı tarihi zirvenin ise hâlâ yüzde 18,2 altında bulunuyor.

TAHIL FİYATLARINDA SERT YÜKSELİŞ

Küresel gıda fiyatlarındaki yükselişte en önemli etkenlerden biri tahıl fiyatları oldu. FAO Tahıl Fiyat Endeksi temmuzda aylık bazda yüzde 3,4 yükseldi. Bu artışta özellikle buğday fiyatlarındaki yüzde 5,8'lik yükseliş etkili oldu. Karadeniz'deki ihracat akışlarına ilişkin endişeler ve bazı önemli üretim bölgelerinde etkili olan sıcak hava dalgaları, fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturdu. Mısır fiyatlarında da yüzde 3,6'lık artış kaydedildi.

ŞEKER VE BİTKİSEL YAĞ DAHA PAHALI

Temmuz ayında şeker fiyatları da yüzde 5,6 yükseldi. Avrupa'daki sıcak ve kurak hava koşulları ile Asya'da El Niño riskine ilişkin endişeler fiyatların yükselmesinde etkili oldu. Brezilya'daki üretim beklentileri ise artışı sınırlayan faktörlerden biri oldu.

Bitkisel yağ fiyatları da aylık bazda yüzde 2 arttı. Enerji maliyetleri ve artan talep, yağ fiyatlarını destekledi.

ET VE SÜT FİYATLARI GERİLEDİ

Gıda fiyatlarındaki genel yükselişe karşın tüm ürün gruplarında artış yaşanmadı. FAO verilerine göre et fiyatları haziran ayındaki zirvenin ardından temmuzda yüzde 2,8 geriledi. Süt ürünleri fiyatlarında da yüzde 0,7 düşüş görüldü.

Uzmanların dikkat çektiği temel risklerin başında iklim koşulları ve jeopolitik gerilimler geliyor. Aşırı sıcaklar tarımsal üretim beklentilerini olumsuz etkilerken, Karadeniz ve Körfez bölgesindeki çatışmalar küresel ticaret ve enerji maliyetleri üzerindeki baskıyı artırıyor.

Özellikle Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilimin enerji ve gübre fiyatlarını yukarı çekmesi, gelecek dönemde tarımsal üretim maliyetleri açısından yeni bir risk olarak değerlendiriliyor.