Esnaf para üstü veremiyor: ATM'lerde nakit krizi

Bankaların ATM’lerdeki nakit yönetiminde yaptığı yeni düzenleme, günlük yaşamda ciddi aksaklıklara yol açtı. Birçok bankanın ATM haznelerini ağırlıklı olarak 100 ve 200 TL’lik banknotlara ayırması, hem vatandaşın düşük tutarlı bakiyesine erişimini zorlaştırdı hem de küçük esnafı para üstü krizinin içine sürükledi.

Türkiye genelinde son dönemde çok sayıda ATM’de 5, 10, 20 ve hatta 50 TL’lik banknotların tedavülden çekilmesiyle birlikte, cihazlarda en düşük para çekme tutarı fiilen 100 TL seviyesine yükseldi. Özellikle günlük küçük harcamalarda nakit kullanımına ihtiyaç duyan vatandaşlar, bu değişimin etkisini doğrudan hissetmeye başladı.

Simit alışverişinden dolmuş ücretine, öğrenci harçlığından ulaşım kartı dolumuna kadar birçok düşük tutarlı ödeme, piyasadaki küçük banknot eksikliği nedeniyle aksıyor.

SOKAK EKONOMİSİNDE ZİNCİRLEME ETKİ

Küçük kupür sıkıntısı en çok semt pazarları, bakkallar, tekel bayileri ve eczanelerde hissediliyor. Gün içinde para üstü vermekte zorlanan esnaf, çevre dükkânlardan bozuk para ve küçük banknot temin etmeye çalışıyor. Bazı işletmelerin güne para bozdurarak başladığı belirtiliyor.

Özellikle küsuratlı ödemelerde yaşanan sorunlar zaman zaman vatandaş ile esnafı karşı karşıya getiriyor. Pazarlarda gramaj farkları, eczanelerde ilaç katkı payları ve küçük tutarlı alışverişler ödeme anında tartışmaya dönüşebiliyor.

Öte yandan hesabında 40 ya da 70 TL gibi düşük bakiyesi bulunan öğrenciler ve dar gelirli vatandaşlar da ATM’lerden para çekemediği için mağduriyet yaşıyor. Küçük kupür verilmemesi nedeniyle bu tutarların hesapta kaldığı ifade ediliyor.

“SORUN ENFLASYONUN FİZİKSEL YANSIMASI”

Ekonomist Ahmet Karaoğlu, ATM’lerde yaşanan dönüşümün yalnızca operasyonel bir tercih olmadığını belirterek, artan enflasyonun banknot sistemine doğrudan etkisine dikkat çekti.

Karaoğlu, ATM haznelerinin sınırlı kapasiteye sahip olduğunu vurgulayarak, artan işlem tutarları nedeniyle bankaların yüksek kupürlü banknotlara yöneldiğini söyledi. Ancak bu durumun özellikle dar gelirli vatandaş ve küçük esnaf üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu ifade eden Karaoğlu, küçük banknot eksikliğinin piyasada “gizli enflasyon” etkisi yarattığını dile getirdi.