Elektrikli araçlar hız kesmiyor: Talep neden artıyor?

Küresel ısınma, karbon emisyonu kısıtlamaları ve yenilenebilir enerji yatırımları, otomotiv dünyasını radikal bir dönüşüme zorluyor. Dünya genelindeki 1,4 milyar otomobilin henüz 85 milyonu tamamen elektrikli veya hibrit olsa da, üretim hatlarındaki baskınlık elektrikli araçlara (EV) kayıyor. Çin, batarya teknolojisi ve ucuz elektrik avantajıyla bu devrimin lokomotifi olurken, Avrupa ve Latin Amerika pazarı hızla elektrikleniyor. Dünyada elektrikli araç satışlarının çakıldığı tek dev pazar ise teşviklerin kesilmesiyle ABD oldu.

BENZİNLİ ARAÇLARDAN DAHA UCUZ

Dünyanın en büyük otomobil pazarı olan Çin, elektromobiliteyi bir devlet stratejisi olarak rüzgâr ve güneş yatırımlarıyla harmanladı. İleri düzey Ar-Ge ve devasa ölçekli seri üretim sayesinde batarya maliyetleri 10 yıl öncesinin 4'te 1'ine indi. Bu sayede Çin'de elektrikli araçlar dizel ve benzinli muadillerinden daha ucuza satılıyor. 2015 yılında yeni araç satışlarında payı sadece %1 olan elektrikli araçlar, Mayıs 2026 itibarıyla Çin'deki toplam satışların %63'ünü ele geçirerek tarihi bir eşiği aştı.

AVRUPA’DA KUZEY RÜZGARI VE TÜRKİYE'NİN HIZLI YÜKSELİŞİ

Avrupa Birliği'nde (AB) 2018'de %1 olan elektrikli araç payı, Nisan 2026'da yaklaşık her 3 yeni araçtan 1'ine (%33) ulaştı. Kuzey Avrupa ülkeleri dönüşümün zirvesinde yer alıyor: Norveç'te yeni satılan araçların %99'u, Danimarka'da %82'si elektrikli. Almanya (%37) ve Fransa'da (%34) da satışlar yıllık bazda %30 artış gösterdi. Türkiye, yerli otomobil Togg’un ticari hacmini büyütmesi ve şarj altyapısının hızla yaygınlaşmasıyla elektrikli araç dönüşümünü en yoğun yaşayan ülkelerden biri konumunda. Ülke genelindeki elektrikli araç sayısı 400 bine ulaşırken, şarj noktası sayısı 40 bini aşmış durumda. Elektrikli araçların yeni otomobil satışlarındaki payı %22'ye yükselerek Türkiye'yi birçok Avrupa ülkesiyle aynı lige taşıdı. Elektrikli araçların %71'i Çin'de, %17'si Avrupa'da üretilirken, ABD bu pastadan sadece %5 pay alabiliyor.

Elektrikli araç pazarında küresel ölçekte en dramatik kırılma ABD'de yaşanıyor. Yeni elektrikli araç alımına yönelik vergi teşviklerinin geçen yıl sona ermesiyle birlikte, Nisan 2026'da ABD'deki elektrikli araç pazar payı %6'nın altına gerileyerek ciddi bir durgunluğa girdi. Buna karşın, Asya, Latin Amerika ve Afrika'daki gelişmekte olan ekonomiler, fosil yakıt bağımlılığından kurtulmak adına radikal adımlar atarak ABD'yi geride bıraktı. 2025 verilerine göre Nepal'de yeni araç satışlarının %68'i, Singapur'da ise %63'ü elektrikli oldu. Onları %41 ile Vietnam izliyor. Uruguay %31 pazar payına ulaşırken; Kosta Rika (%16) ve Kolombiya (%15) yükselişini sürdürüyor. Afrika'da hidroelektrik santrallerinden ucuz enerji üreten Etiyopya, 2024 yılında dünyada içten yanmalı (benzinli/dizel) motorlu araç ithalatını tamamen yasaklayan ilk ülke oldu. Ülkedeki elektrikli araç sayısı kısa sürede 100 bini aştı.