EBRD’den Türkiye uyarısı: İran savaşı sermaye çıkışlarını tetikleyebilir

Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Haziran ayında yayımlayacağı Bölgesel Ekonomik Görünüm raporu öncesi korkutan bir projeksiyon sundu. Savaşın enerji, gübre ve gıda fiyatları üzerindeki baskısı nedeniyle, yaklaşık 40 ülkeyi kapsayan bölge için büyüme tahminlerinin 0,4 puan geri çekilebileceği açıklandı. Banka, daha önce 2026 için %3,6 olan büyüme öngörüsünü, Hürmüz Boğazı’nın kapatılması ve artan lojistik maliyetleri nedeniyle "iyimser" bulmaya başladı.

TÜRKİYE VE GÜNEY AKDENİZ "KIRILGAN" LİSTESİNDE

Banka; mali tampon kapasitesi, enerji bağımlılığı ve gıda güvenliği kriterlerine göre en riskli ülkeleri sıraladı. Türkiye, Lübnan, Ürdün, Mısır ve Ukrayna ile birlikte "en kırılgan ekonomiler" kategorisinde yer aldı. Özellikle Türkiye’de tahvil faizlerinin yükselmesi ve küresel likiditenin daralması, sermayenin daha güvenli limanlara (ABD tahvilleri vb.) kaçma riskini artırıyor.

EBRD analistlerine göre, petrolün varil başına 100 doların üzerinde kalıcı olması küresel enflasyonu doğrudan 1,5 puanartıracak. Ancak asıl tehlike Körfez arzının kısıtlı kalması. Bu senaryoda petrol fiyatlarının 180 dolara fırlayabileceği uyarısında bulunuldu. Bu seviye, Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkeler için hem bütçe dengesinin bozulması hem de cari açığın kontrolden çıkması anlamına geliyor.

Raporun en dikkat çekici kısımlarından biri de Rusya analizi. EBRD'ye göre petroldeki her 10 dolarlık artış, Rusya'ya GSYİH'sinin %1,5'i kadar ek gelir sağlıyor. Bu durum, İran Savaşı nedeniyle artan fiyatların dolaylı yoldan Rusya'nın kasasını doldurduğunu ve Batı'nın yaptırım gücünü zayıflattığını gösteriyor.