Devlet okulunda okuyan öğrencinin yıllık maliyeti belli oldu

Türkiye’de 2026-2027 eğitim öğretim yılının başlamasıyla birlikte ailelerin okul masrafları da yeniden gündeme geldi. Devlet okullarında eğitim için öğrenim ücreti alınmamasına rağmen kırtasiye, kıyafet, beslenme ve ulaşım gibi giderler aile bütçesinde önemli bir yük oluşturuyor. Yapılan hesaplamalara göre bir öğrencinin yıllık eğitim harcaması 155 bin liraya kadar çıkabiliyor.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Ağustos 2026 verileri, eğitim alanındaki fiyat artışının genel enflasyonun oldukça üzerinde seyrettiğini ortaya koydu. Tüketici fiyatları yıllık bazda yüzde 31,51 artarken eğitim hizmetlerindeki yıllık yükseliş yüzde 53,44 olarak kaydedildi.

Eğitimdeki fiyat artışı aylık bazda ise yüzde 8,62 oldu. Aynı dönemde tüketici enflasyonu yüzde 1,84 olarak gerçekleşti. Böylece eğitim hizmetleri, yıllık fiyat artışının en yüksek olduğu harcama grubu oldu.

Ancak TÜİK’in açıkladığı eğitim enflasyonu, velilerin çocukları için yaptığı bütün harcamaları kapsamıyor. Servis, yemek, kıyafet ve kırtasiye gibi giderler farklı harcama grupları içerisinde değerlendiriliyor. Bu nedenle eğitim hizmetlerinde görülen yüzde 53,44’lük artış, ailelerin eğitim nedeniyle karşılaştığı toplam maliyeti tek başına göstermiyor.

DEVLET OKULUNDA BAŞLANGIÇ MASRAFI 81 BİN LİRAYI GEÇİYOR

Devlet okulunda okuyan bir öğrencinin eğitim maliyeti; yaşanılan şehir, okulun eve uzaklığı, servis kullanımı ve ailenin tercih ettiği eğitim materyallerine göre değişiklik gösteriyor.

Eğitim-İş’in 2026-2027 eğitim öğretim yılı için Ankara’daki fiyatları esas alarak hazırladığı araştırmaya göre, okula başlangıç giderleri geçen yıla göre yüzde 23 ila yüzde 29 arasında yükseldi.

Araştırmada ilkokul öğrencisinin kırtasiye masrafı 6 bin 363 lira olarak hesaplandı. Bu rakam ortaokul öğrencilerinde 7 bin 666 liraya, lise öğrencilerinde ise 10 bin 328 liraya ulaştı.

Okul kıyafetleri, çorap, kışlık ayakkabı, kaban, eşofman ve spor ayakkabısından oluşan giyim gideri ise tüm eğitim kademelerinde yaklaşık 15 bin 900 lira olarak belirlendi.

Servis kullanmayan bir öğrencinin yalnızca kırtasiye ve giyim giderleri ilkokulda 22 bin, ortaokulda 23 bin, lisede ise 26 bin lirayı aşıyor.

Servis masrafının eklenmesiyle birlikte toplam başlangıç maliyeti daha da yükseliyor. Kısa mesafeli servis kullanan öğrencilerde bu tutar ilkokul için 64 bin, ortaokul için 65 bin, lise için 68 bin liranın üzerine çıkıyor.

Uzun mesafeli servis kullanılması halinde ise başlangıç maliyeti ilkokulda 77 bin, ortaokulda 78 bin, lisede 81 bin lirayı aşıyor.

YILLIK EĞİTİM GİDERİ 155 BİN LİRAYA ULAŞABİLİYOR

Okul alışverişleriyle başlayan masraflar eğitim yılı boyunca devam ediyor. Kırtasiye ve kıyafetin yanı sıra beslenme, kantin, servis ve yardımcı eğitim materyalleri de ailelerin bütçesine ek yük getiriyor.

YENİ Parti Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu tarafından paylaşılan eğitim maliyetleri analizinde, devlet okuluna giden bir ilkokul öğrencisinin yıllık masrafının 70 bin 500 ila 110 bin 500 lira arasında değişebileceği hesaplandı.

Bu hesaplamada kırtasiye ve yardımcı materyaller için 4 bin 500 ila 6 bin lira, kıyafet için 4 bin ila 7 bin lira, evden hazırlanan beslenme için ise 15 bin ila 25 bin lira arasında harcama öngörüldü.

Kantin ve günlük harçlık giderinin yıllık karşılığı 18 bin ila 27 bin lira arasında hesaplanırken servis masrafı 27 bin ila 40 bin 500 liraya kadar çıkıyor.

Lise öğrencilerinde ise yıllık eğitim maliyeti 84 bin liradan başlayarak 155 bin liraya ulaşabiliyor. Bu kademede ulaşım ve beslenmenin yanı sıra teknolojik ihtiyaçlar, sınava hazırlık materyalleri ve çeşitli eğitim giderleri toplam faturayı artırıyor.

BESLENME VE ULAŞIM BÜTÇEYİ ZORLUYOR

Eğitim masraflarının önemli bölümünü okul araç gereçlerinden ziyade öğrencinin günlük ihtiyaçları oluşturuyor.

Eğitim-İş’in araştırmasına göre ilkokul öğrencisinin evden götürdüğü beslenme çantasının aylık maliyeti 2 bin 296 liraya kadar yükselmiş durumda.

Ortaokul ve lise öğrencilerinde ise tost, ayran ve su gibi temel kantin harcamalarının aylık karşılığı yaklaşık 2 bin 990 lira olarak hesaplandı.

Uzun mesafeli servis giderinin beslenme masrafıyla birlikte değerlendirilmesi halinde aylık toplam harcama ilkokul öğrencisinde 8 bin 440 liraya, ortaokul ve lise öğrencisinde ise 9 bin 134 liraya çıkıyor.

Ulaşım tercihi de toplam maliyeti doğrudan etkiliyor. Ankara’daki hesaplamalara göre öğrenci abonmanı kullanan bir çocuğun başlangıç ve ulaşım giderleri ilkokulda 28 bin, ortaokulda 29 bin, lisede ise 32 bin liranın üzerine çıkıyor.

MEB ÜCRETSİZ KİTAP DAĞITIYOR

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), 2026-2027 eğitim öğretim yılı kapsamında 283 milyondan fazla ders kitabı hazırlayarak okullara ulaştırdı.

Bakanlık, e-Okul üzerinden gerçekleştirilen otomatik kayıtlarda velilerden kayıt parası veya başka bir isim altında zorunlu ödeme alınamayacağını da belirtiyor.

Mevzuata göre okul aile birliklerinin velileri bağış yapmaya zorlaması ve kayıt döneminde bağış toplaması mümkün değil.

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin de devlet okullarında kayıt ücreti ya da zorunlu bağış uygulamasının bulunmadığını belirtiyor. Tekin, gönüllü bağış ile kayıt için zorunlu tutulan ödemelerin birbirinden ayrılması gerektiğini ve velileri zorlayan uygulamalarla ilgili işlem yapıldığını ifade ediyor.

Buna karşın eğitim sendikaları, temizlik, güvenlik, bakım ve yardımcı kaynak gibi bazı giderlerin farklı adlar altında velilere yansıtıldığını savunuyor.

EĞİTİM ENFLASYONU VELİNİN GERÇEK MALİYETİNİ GÖSTERMİYOR

Eğitim Reformu Girişimi (ERG) Kıdemli Politika Analisti Özgenur Korlu’ya göre TÜİK’in eğitim grubunda açıkladığı fiyat artışı, ailelerin çocukları için yaptığı tüm harcamaları kapsamıyor.

Korlu, servis, yemek, kıyafet ve kırtasiye gibi giderlerin TÜFE içerisinde farklı başlıklarda takip edildiğine dikkat çekiyor.

Bu nedenle eğitim hizmetlerindeki yüzde 53,44’lük yıllık artışın, velinin eğitim nedeniyle karşılaştığı toplam maliyet olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.

Ailelerin bütçesini kira, gıda ve ulaşım gibi temel harcamalardaki artışlar da etkiliyor. Geliri daha sınırlı olan haneler, bu baskı nedeniyle bazı eğitim harcamalarını azaltmak veya servis yerine alternatif ulaşım yöntemlerine yönelmek zorunda kalabiliyor.

Korlu, eğitim maliyetlerinin azaltılabilmesi için okul kıyafeti, kırtasiye ve yardımcı kaynak alanlarında farklı seçeneklerin sunulmasının önemine dikkat çekiyor. Düşük gelirli ailelere doğrudan eğitim desteği verilmesi ve okullara yeterli kamu kaynağı aktarılması da öneriler arasında yer alıyor.

OKULLAR ARASINDAKİ FARK EĞİTİM HARCAMALARINI ARTIRIYOR

Eğitim giderlerinin yalnızca okul ihtiyaçlarından kaynaklanmadığına dikkat çeken Korlu, okullar arasındaki imkân ve başarı farklılıklarının aileleri ek harcamalara yöneltebildiğini belirtiyor.

Bazı okulların daha avantajlı görüldüğü bir sistemde aileler çocuklarının bu okullara ulaşabilmesi için kurs, özel ders ve yardımcı kaynak gibi ek hizmetlere başvurabiliyor.

Bu nedenle eğitimde maliyetleri azaltmanın yollarından biri, öğrencinin yaşadığı bölgedeki okul ile başka bir bölgedeki okul arasındaki imkân farkını azaltmak olarak değerlendiriliyor.

Okullar arasındaki farkların azalması, öğrencilerin uzun mesafeler kat ederek başka okullara gitme ihtiyacını ve buna bağlı ulaşım giderlerini de sınırlayabilir.

SENDİKALARDAN ÜCRETSİZ YEMEK VE ULAŞIM TALEBİ

Eğitim-İş, yeni eğitim öğretim yılının başlamasıyla birlikte yaptığı açıklamada eğitim giderlerinin önemli bölümünün ailelerin bütçesinden alınarak kamu tarafından karşılanmasını istedi.

Sendikanın talepleri arasında tüm öğrencilere ücretsiz ve sağlıklı bir öğün yemek verilmesi, temiz içme suyuna erişim sağlanması ve kırtasiye ile ulaşım gibi temel giderlerin desteklenmesi bulunuyor.

Eğitim-Sen de özellikle asgari ücretle geçinen, tek gelirli veya birden fazla çocuğu bulunan aileler açısından beslenme, ulaşım, kıyafet, kırtasiye ve teknolojik araç giderlerinin ciddi bir yük oluşturduğuna dikkat çekiyor.