CHP’den asgari modeli: Hükümetin oyu azalıyor, işçiye grev hakkı geliyor
CHP, milyonların beklediği asgari ücret görüşmeleri öncesi yeni kanun teklifini hazırladı. Komisyon yapısını 16 üyeye çıkararak hükümetin ağırlığını kırmayı hedefleyen modelde, anlaşmazlık çıkarsa işçiye "toplu eylem" hakkı tanınması öngörülüyor.
Milyonlarca çalışanın gözü kulağı bu hafta toplanması beklenen Asgari Ücret Tespit Komisyonu'ndayken, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) masadaki denklemi tamamen değiştirecek bir model hazırladı. Mevcut sistemin "fiilen hükümet iradesiyle şekillendiğini" ve çalışanları korumada yetersiz kaldığını savunan CHP Emek Büroları, "Türkiye İçin Demokratik ve Adil Bir Asgari Ücret Tespit Modeli"ni tamamladı. CHP Genel Başkan Yardımcısı Gamze Taşcıer imzasıyla Meclis'e sunulacak teklif, asgari ücret belirleme sürecinde devrim niteliğinde değişiklikler içeriyor.
CHP'nin modeline göre, mevcut 15 kişilik komisyon yapısı 16 üyeye çıkarılarak dengeler değiştiriliyor. Yeni yapıda hükümetin sadece 1 temsilcisi bulunurken, TÜİK'ten oy hakkı olmayan 1 uzman, işçi ve işveren kanadından ise 5'er temsilci yer alacak.
Modelin en kritik unsuru ise 4 bağımsız akademisyen. Siyasi parti üyesi olmayan, en az 10 yıl deneyimli bu akademisyenler, komisyon huzurunda kura ile seçilecek ve "bağımsızlık taahhütnamesi" imzalayacak. Böylece masada hükümetin değil, bilimin ve verilerin ağırlığının artırılması hedefleniyor.
'SALT ÇOĞUNLUK' DEVRİ BİTİYOR, İŞÇİYE 'GREV' HAKKI GELİYOR
Teklif, karar alma mekanizmasını da kökten değiştiriyor. Mevcut sistemde hükümet ve işveren bloğunun oylarıyla sağlanan "salt çoğunluk" yerine, "nitelikli çoğunluk" şartı getiriliyor. Buna göre, 16 üyenin en az 11’inin onayı olmadan karar alınamayacak. Bu sistem, hiçbir bloğun (hükümet+işveren gibi) tek başına karar almasını engelleyerek uzlaşmayı zorunlu kılacak.
Modelin en radikal önerisi ise uzlaşmazlık durumunda devreye giriyor. Eğer masada anlaşma sağlanamazsa, işçi tarafına uluslararası normlara uygun biçimde “toplu eylem” (grev) hakkı tanınması öngörülüyor.
CHP'nin teklifi, yüksek enflasyon dönemlerinde çalışanların alım gücünün erimesine karşı "otomatik koruma" mekanizması da getiriyor. Yasa teklifine eklenecek hükümle, 6 aylık enflasyonun yüzde 10’u aşması durumunda komisyonun kendiliğinden toplanması zorunlu hale gelecek. Ayrıca asgari ücretin hiçbir koşulda açlık sınırının altındakalamayacağı da yasal güvenceye alınacak.
Kapalı kapılar ardında yapılan pazarlıklara son vermeyi amaçlayan model, şeffaflığı esas alıyor. Toplantıların tamamının kamuoyuna açık yapılması, rapor ve tutanakların yayımlanması ve TÜİK, Merkez Bankası gibi kurumlardan veri alacak bağımsız bir teknik birimin kurulması da teklifin önemli maddeleri arasında yer alıyor.
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.