Avrupa’nın dijital cüzdan sınavı: Visa ve Mastercard hegemonyası bitiyor mu?

Brüksel'de gözler Salı günü (bugün) yapılacak kritik oylamaya çevrildi. Avrupa Parlamentosu (AP), Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) yıllık çalışmalarına ilişkin raporu oylarken, metnin içine gizlenmiş çok önemli bir detayı da karara bağlayacak. 48 milletvekilinin imzasıyla rapora eklenen metin, yasal bağlayıcılığı olmasa da Avrupa'nın kendi dijital parasına ne kadar hazır olduğunu gösteren bir "güven testi" niteliği taşıyor.

Avrupa Komisyonu'nun vizyonuna göre Dijital Euro, kripto paralardan farklı olarak ECB tarafından çıkarılan "elektronik nakit" olacak. Ticari bankaların kartlarına ek olarak doğrudan vatandaşın kullanabileceği "kamusal" bir ödeme aracı olacak. Hem çevrim içi (online) hem de çevrim dışı (offline) kullanılabilecek bir dijital cüzdan içerecek. Nakit para gibi, ödemelerin izlenemediği bir yapı hedefleniyor.

FİŞİ ÇEKERLERSE NE OLUR?

Projenin hızlanmasındaki en büyük motivasyon ise jeopolitik. Avrupa, günlük ödemelerde ABD merkezli Visa ve Mastercard sistemlerine göbekten bağlı durumda. Raporun mimarlarından İtalyan milletvekili Pasquale Tridico, Euronews'e yaptığı açıklamada tehlikeyi şu çarpıcı sözlerle anlattı: "Bugün tamamen büyük Amerikalı oyunculara bağımlıyız. Bu durum AB'yi zayıf, Trump'ın kararlarına açık hale getiriyor. Amerikan Başkanı bir sabah uyanıp Avrupalıları dijital ödeme ağlarından kesmeye karar verse, vatandaşlarımız marketten ekmek bile alamaz."

Dijital Euro'nun ticari bankaları aradan çıkaracak olması, finans lobilerini de harekete geçirdi. Eğer bu proje tam kapsamıyla hayata geçerse, Avrupa vatandaşları paralarını ticari bankalar yerine doğrudan Merkez Bankası garantili dijital cüzdanlarda tutabilecek. Bu da bankaların mevduat gücünü sarsabilir. Salı günkü oylama, bu güç savaşının ilk raundu olacak.