Avrupa'da enerji alarmı: İran savaşı gaz fiyatlarını yüzde 70 uçurdu!

Savaşın başlamasıyla birlikte Avrupa'nın ana ticaret merkezi olan TTF'de (Title Transfer Facility) gaz fiyatları megawatt-saat (MWh) başına 54,3 Euro’ya yükseldi. Cuma günü 31,9 Euro olan fiyatların bu denli sert yükselmesi, sadece askeri operasyonla değil, dünyanın en büyük LNG tedarikçilerinden Katar’ın İran misillemeleri riski nedeniyle üretimi durdurma kararıyla tetiklendi. Yatırımcılar arasındaki panik, enerji faturalarının hane halkı ve sanayi üzerindeki yükünü yeniden tartışmaya açtı.

Avrupa, 2022 yılında Rusya’nın gaz kesintisiyle yaşadığı %200’lük fiyat artışlarının travmasını henüz atlatamamışken, şimdi de Orta Doğu kaynaklı bir "fiyatlandırma krizi" ile karşı karşıya. 2026'nın farkı, Avrupa'nın daha çeşitli bir tedarik zincirine sahip olması; ancak asıl sorun, elektriğin nihai fiyatını belirleyen "marjinal sistemde" gazın hala en belirleyici faktör olması. İtalya, bu kriz karşısında AB’nin karbon emisyon ticaret sisteminin (ETS) askıya alınmasını talep ederek "ekonomi mi, çevre mi?" tartışmasını yeniden başlattı.

AVRUPA MI ASYA MI?

Katar LNG tesislerinin kapalı kalma süresi belirsizliğini korurken, küresel piyasalarda ABD yapımı gaz için çılgınca bir mücadele başladı. Eğer savaş uzarsa, Avrupa’nın sanayi üretimindeki rekabet gücü, ABD’ye kıyasla iki kat daha pahalı olan elektrik fiyatları nedeniyle tamamen çökebilir. Enerji analisti Baird Langenbrunner’a göre, bu kriz Avrupa için elektrifikasyon ve yenilenebilir enerjiye geçişte "son fırsat" olabilir; aksi takdirde kıta, her jeopolitik şokta ekonomik olarak diz çökmeye devam edecek.