Akaryakıtta zam alarmı: Eşel mobil yeniden gündemde

Körfez Bölgesi’nde son günlerde artan jeopolitik gerilim enerji piyasalarında dalgalanmaya yol açarken, petrol fiyatlarındaki yükselişin Türkiye’de akaryakıt fiyatlarına yeni zamlar olarak yansıması bekleniyor. Küresel gelişmelerin iç piyasaya etkisini sınırlamak amacıyla hükümetin yeniden “eşel mobil” sistemini değerlendirmeye aldığı belirtiliyor.

28 Şubat’tan bu yana bölgede yükselen tansiyonun ardından, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma ihtimali uluslararası petrol arzına ilişkin endişeleri artırdı. Küresel petrol ticareti açısından kritik öneme sahip boğazdaki olası bir aksamanın fiyatları yukarı çekebileceği ifade ediliyor. Petrol fiyatlarındaki artışın ise doğrudan akaryakıt maliyetlerine yansıması bekleniyor.

Sektör kaynaklarına göre mevcut fiyat hareketleri sürerse motorin litre fiyatının kısa süre içinde 70 TL seviyesine yaklaşabileceği öngörülüyor. Akaryakıt fiyatlarının enflasyon üzerindeki belirleyici etkisi nedeniyle ekonomi yönetiminin alternatif tedbirler üzerinde çalıştığı kaydediliyor.

EŞEL MOBİL YENİDEN GÜNDEMDE

Uluslararası basında yer alan haberlere göre, petrol fiyatlarında yaşanan sert yükselişin ardından ekonomi yönetimi eşel mobil sistemini yeniden masaya yatırdı. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın fiyat artışlarının ekonomik etkilerine yönelik bir analiz çalışması yürüttüğü, değerlendirme sonuçlarına göre hafta içinde karar alınabileceği belirtiliyor. Sistem devreye alınırsa, fiyat artışlarının tüketiciye yansımaması için vergi gelirlerinde geçici indirime gidilebileceği ifade ediliyor.

EŞEL MOBİL SİSTEMİ NASIL İŞLİYOR?

Eşel mobil uygulaması, uluslararası petrol fiyatları ve döviz kurundaki artışların akaryakıt pompa fiyatlarına doğrudan yansımasını engellemeyi amaçlıyor. Sistem kapsamında fiyat artışı kadar Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) indiriliyor ve böylece satış fiyatı sabit tutuluyor. Fiyatların gerilemesi halinde ise daha önce vazgeçilen vergi tutarı yeniden kademeli olarak artırılıyor.

Bu yöntemle hem tüketicinin ani fiyat artışlarından korunması hem de enflasyonla mücadele sürecinin desteklenmesi hedefleniyor.

Türkiye’de daha önce uygulanan eşel mobil sistemi, döviz kurundaki sert yükseliş ve artan maliyetler nedeniyle 2021 yılının son çeyreğinde kaldırılmıştı.