100 bin TL’lik tespih daha elde şekillenirken alıcı buluyor: “Dünyada eşi yok”

Erzurum’da faaliyet gösteren tespih ustaları Cengizhan Çelik ve Kadir Polat, Oltu taşı, kuka ve fildişi gibi malzemeleri gümüş ve altın işçilikle buluşturarak sıra dışı eserler ortaya çıkarıyor. Yarma, çakım, telkâri ve nokta sanatı gibi farklı teknikleri aynı anda uyguladıklarını belirten ustalar, ürettikleri tespihlerin bazen daha tamamlanmadan satıldığını aktardı. Fiyatları 50 bin ile 100 bin TL arasında değişen tespihler, özellikle yapım sürecini paylaştıkları videolarla büyük ilgi görüyor.

4 GÜNDEN 1 AYA KADAR SÜREN İŞÇİLİK

Yakutiye ilçesindeki atölyelerinde yarma, çakım, nokta işçiliği, telkâri, oymacılık, gravür ile firuze ve mercan sanatlarını bir arada uygulayan ustalar, tasarıma göre değişen sürelerde üretim yapıyor. Kimi tespihler dört günde tamamlanırken kimileri bir aya kadar uzayan bir emeğin ürünü oluyor. Her bir tespih tanesine, müşteri talebine bağlı olarak 500 ila 900 arasında delik açılıyor; bu delikler gümüş veya altınla tek tek dolduruluyor. 33 taneden ve bir imameden oluşan bir tespihte on binlerce noktada ince işçilik yapılması gerekiyor.

“TÜRKİYE’DE, HATTA DÜNYADA TEK ATÖLYEYİZ”

Tespih sanatıyla 9 yaşından bu yana ilgilenen ve yaklaşık 24 yıldır bu işin içinde olan 33 yaşındaki Cengizhan Çelik, uyguladıkları tekniklerin çeşitliliğine dikkat çekti. Çelik, yarma sanatı, çakım sanatı ve firuze sanatının yanı sıra fildişinden yapılan tespihlere de gümüş işleme yaptıklarını belirterek, çalıştıkları temel malzemelerin gümüş ve altın başta olmak üzere fildişi, kuka ve Oltu taşı olduğunu söyledi. Üretim sürelerinin modele göre dört gün ile bir ay arasında değiştiğini aktaran Çelik, şunları kaydetti:

“Yarma sanatını icra eden birçok ustamız, çakım sanatını icra eden birçok ustamız var ama ikisini birleştiren şu anda Türkiye’de, hatta dünyada tek atölyeyiz, tek ekibiz. Yapım aşamasında attığımız videolar dahilinde daha ürün bitmeden aynı gece giden bile oluyor. Bittikten sonra görüp alanlar da var ama genellikle hemen gidiyor. Şunu söyleyeyim; Türkiye’yi bırakın, dünyada uzaya çıkıp farklı yaşam formlarına sorsak bile şu anda bu iki sanatı aynı anda icra edebilen başka bir temsilci yok.”

“TÜRKİYE’NİN EN KAPSAMLI SANAT ATÖLYESİYİZ”

17 yıldır sektörde yer alan 30 yaşındaki Kadir Polat da sanat çeşitliliklerinin yalnızca nokta işçiliğiyle sınırlı olmadığını vurguladı. Polat, nokta işçiliği, yarma işçiliği, telkâri, firuze-mercan sanatı, oymacılık ve gravür işçiliğinin bir arada uygulandığını belirterek, ağırlıklı olarak fildişi (ivory) üzerine yarma, çakım ve telkâri işçiliği yaptıklarını, bunun yanında Oltu taşı ve kuka tespihler ürettiklerini söyledi. Şu an yalnızca bu üç materyal ile gümüş ve altın üzerine çalıştıklarını belirten Polat, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bulunduğumuz ortam, Türkiye’nin en kapsamlı sanat atölyesidir. Aynı anda birden fazla sanatın bir arada icra edildiği bir yerdeyiz; yarma sanatı, telkâri sanatı, nokta sanatı ve bunun gibi birçok sanat aynı anda dönüyor. Baştan sona bütün aşamaları kendimiz yapıyoruz.”