New York Times'tan kapsamlı analiz: Trump’ın İran hamlesi ters mi tepti?

Seçim dönemindeki barışçıl söylemlerine rağmen, Washington’ın İran’a yönelik başlattığı askerî müdahale; Vietnam, Afganistan ve Irak deneyimlerini aratmayan bir belirsizliğe evriliyor. Uzmanlar, Trump’ın "kısa sürede sonuç alma" beklentisinin, stratejik bir çıkmazla sonuçlandığına dikkat çekiyor.

ATEŞKES BİR AY BİLE DAYANAMADI

İsrail ve ABD’nin başlattığı operasyonlar, hedeflenen "rejim değişikliği" veya "nükleer programın durdurulması" noktasına ulaşamadı. Taraflar arasında sağlanan geçici mutabakat, temel anlaşmazlıkların çözülememesi nedeniyle bir ay dahi sürmeden çöktü. Uluslararası Kriz Grubu İran Programı Direktörü Ali Vaez, tarafların ateşkesi barışa giden bir yol olarak değil, "savaşı farklı yöntemlerle sürdürmenin bir aracı" olarak gördüğünü belirtti.

"KISA SAVAŞ YANILGISI"

King’s College London’dan savaş araştırmaları uzmanı Lawrence Freedman, güçlü ordulara sahip liderlerin sıklıkla "kısa savaş yanılgısına" düştüğünü ifade etti. Freedman, Trump’ın askerî gücün sınırlarını göz ardı ederek, uzun soluklu bir diplomatik strateji olmaksızın hızlı bir zafer hayal ettiğini savunuyor. Gelişmiş hava ve deniz gücüne sahip olmanın, kalıcı bir siyasi çözüm üretilmediği sürece çatışmaları bitirmeye yetmediği vurgulanıyor.

KARA HAREKATI YOK, STRATEJİ BELİRSİZ

Trump’ın en büyük ikilemi, geniş kapsamlı bir kara harekâtına girişmeden İran gibi köklü devlet yapısına sahip bir ülkede sonuç alma arzusu. ABD yönetimi yalnızca hava ve deniz operasyonlarıyla hedeflerine ulaşmaya çalışsa da, analistlere göre bu yöntemle kalıcı bir rejim değişikliği veya nükleer taviz alabilmek oldukça zor görünüyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI: KÜRESEL EKONOMİNİN YUMUŞAK KARNI

İran krizini geçmişteki Amerikan müdahalelerinden ayıran en kritik fark ise Hürmüz Boğazı. Dünyanın en önemli enerji ticaret yollarından biri olan boğazın kapanma riski, küresel enerji fiyatlarını ve dolayısıyla ABD enflasyonunu doğrudan etkiliyor. Brookings Enstitüsü’nden Suzanne Maloney, "Hürmüz Boğazı’nın risksiz olduğu dönem kapandı" uyarısında bulunarak, ABD’nin bölgede uzun vadeli bir "güvenlik bekçiliği" görevine hapsolabileceğini belirtiyor.

TRUMP GERİ ÇEKİLMEK YERİNE DERİNLEŞTİRİYOR

Analizde, kamuoyu desteği düşük olmasına rağmen Trump’ın geri adım atmak yerine askerî baskıyı artırmayı tercih ettiği hatırlatılıyor. Ancak Washington’ın bu süreci nasıl diplomatik bir sona ulaştıracağına dair yol haritası hâlâ belirsizliğini koruyor. Uzmanlara göre, askerî kazanımları siyasi başarıya dönüştürecek bir mekanizma kurulamazsa, İran savaşı Trump’ın mirasına "yeni bir sonsuz savaş" olarak eklenebilir.