Hürmüz Boğazı açılsa bile kriz bitmiyor: 1.500 gemilik dev trafik alarmı

Küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nda diplomatik çözüm ihtimali güçlenirken, denizcilik ve enerji sektörleri yeni bir krizle karşı karşıya. ABD ile İran arasında boğazın yeniden açılması konusunda ilerleme kaydedildiği belirtilse de, uzmanlara göre fiili normalleşme kısa vadede mümkün görünmüyor. Dünya petrol ve doğal gaz sevkiyatının yaklaşık beşte birinin geçtiği bölgede, savaş ve güvenlik krizleri nedeniyle üç aydır bekleyen yaklaşık 1.500 geminin yeniden trafiğe katılması ciddi operasyonel sorunları beraberinde getiriyor.

Hürmüz Boğazı çevresinde oluşan yoğunluk, küresel deniz taşımacılığında son yılların en büyük lojistik krizlerinden biri olarak değerlendiriliyor. The New York Times analizine göre, aylardır Basra Körfezi’nde bekleyen tankerler ve ticari gemiler için yeni rota planlamaları, öncelik sıralamaları ve güvenlik koordinasyonlarının yeniden oluşturulması gerekiyor. Kriz öncesinde her gün 130’dan fazla ticari geminin geçtiği boğazda, eski kapasiteye kısa sürede dönüşün mümkün olmadığı belirtiliyor.

İran’dan Trump’ın açıklamasına yalanlama: Hürmüz’den serbest geçiş yok

MAYIN TEHLİKESİ NORMALLEŞMEYİ GECİKTİRİYOR

Uzmanlara göre boğazın yeniden açılmasının önündeki en büyük risklerden biri deniz mayınları oldu. İngiliz askeri kaynakları, bölgede gemi gövdelerine ciddi hasar verebilecek mayın türlerinin bulunabileceğine dikkat çekiyor. ABD, İngiltere, Fransa ve Almanya donanmalarının geniş kapsamlı mayın temizleme operasyonları yürütmesinin haftalar sürebileceği belirtiliyor. Bu durumun deniz sigortası maliyetlerini de yüksek seviyede tutacağı ifade ediliyor.

ENERJİ FİYATLARINDA DALGALANMA SÜRECEK

Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik nedeniyle petrol ve doğal gaz piyasalarında oynaklığın devam edeceğini belirtiyor. Denizcilik veri şirketi Kpler’in risk yöneticisi Dimitris Ampatzidis, ilk aşamada trafiğin ancak eski seviyelerin yüzde 40 ila 50’sine ulaşabileceğini öngörüyor. Baltık ve Uluslararası Denizcilik Konseyi ise yeni güvenlik protokolleri, hız limitleri ve askeri koordinasyon olmadan geçişlerin güvenli şekilde yapılamayacağını vurguluyor.

Tahran'dan kritik hamle: Hürmüz Boğazı'ndaki mekanizma nasıl işleyecek?

Sektör temsilcileri sürecin sanılandan çok daha uzun sürebileceği görüşünde birleşiyor. Hapag-Lloyd CEO’su Rolf Habben Jansen, aylardır hareketsiz bekleyen gemilerin ciddi teknik bakım ve temizlik süreçlerinden geçmesi gerektiğini söyledi.

Wallenius Wilhelmsen CEO’su Lasse Kristoffersen ise tam normalleşme için en az 30 ila 45 günlük geçiş dönemine ihtiyaç olduğunu belirtti. Basra Körfezi çevresindeki gerilim sürerken, uzmanlar diplomatik anlaşmanın tek başına yeterli olmayacağı görüşünde. Denizcilik istihbarat şirketi Windward’ın CEO’su Ami Daniel, asıl kritik noktanın anlaşmanın sahadaki uygulanma biçimi olduğunu belirterek, “Kağıt üzerindeki uzlaşıdan çok operasyonel detaylar belirleyici olacak” değerlendirmesinde bulundu.