Yeni beslenme piramidi açıklandı: Kırmızı et ve beyaz ekmek için dikkat çeken öneri

Sağlıklı beslenmeye ilişkin farklı ülkelerin önerilerini inceleyen araştırmacılar, ortak ilkeleri bir araya getirerek yeni bir beslenme piramidi oluşturdu. Kanada, Almanya, Hollanda, Çin, Avustralya ve İskandinav ülkelerinin beslenme rehberlerini değerlendiren ekip, 2 yaş ve üzerindeki bireylere yönelik bir model hazırladı.

Brigham Young Üniversitesinden beslenme bilimci Karen Della Corte liderliğindeki çalışmada, sebze, meyve, tam tahıl ve baklagillerin dengeli beslenmenin temel unsurları arasında yer aldığı belirtildi.

Piramidin geniş bölümünde sebze, meyve ve tam tahıllar bulunurken fasulye, mercimek, soya, kuruyemiş ve tohumlar da önerilen besinler arasında gösterildi. Araştırmacılar ayrıca doymuş yağlar yerine zeytinyağı ve kanola yağı gibi doymamış yağların tercih edilmesini önerdi.

KIRMIZI ET VE İŞLENMİŞ ET TÜKETİMİNE SINIR ÖNERİSİ

Yeni beslenme piramidinde kırmızı et ve işlenmiş et ürünlerinin tüketiminin sınırlandırılması gerektiğine dikkat çekildi. Araştırmacılar, kırmızı et tüketimi ile tip 2 diyabet riski arasındaki ilişkiye işaret etti.

Çalışmada kırmızı et için günlük yaklaşık 15 gramlık miktar esas alındı. Bu miktar, haftalık yaklaşık 105 grama karşılık geliyor. Balık, tavuk ve yumurta da ölçülü tüketilmesi önerilen hayvansal protein kaynakları arasında yer aldı.

Uzmanların değerlendirmesinde, beslenme düzeninde yalnızca tüketilen besinlerin değil, miktarlarının ve genel beslenme alışkanlıklarının da önem taşıdığı vurgulandı.

MAKARNA VE PİRİNÇ TAMAMEN YASAK DEĞİL

Yeni piramitte karbonhidrat içeren bütün besinlerin beslenmeden çıkarılması gerektiği yönünde bir öneri bulunmuyor. Araştırmacılara göre makarna, basmati pirinci, bulgur ve pirinç eriştesi gibi ürünler, türleri ve hazırlanma biçimleri dikkate alınarak dengeli bir beslenme düzeninde tüketilebiliyor.

Tahıl tüketiminin en az yarısının tam tahıllardan karşılanması öneriliyor. Tam tahıllar, lif içerikleriyle öne çıkarken beyaz ekmek, şekerli yiyecekler ve cipsler sınırlandırılması gereken seçenekler arasında gösteriliyor.

Bu yaklaşım, sağlıklı beslenmenin tüm karbonhidratları kesmekten ziyade besin seçimine ve tüketim miktarına odaklandığını ortaya koyuyor.

ŞEKERLİ İÇECEKLER TİP 2 DİYABET RİSKİNİ ARTIRABİLİR

Beslenme piramidinde şekerli içecekler de sınırlandırılması önerilen ürünler arasında bulunuyor. Araştırmacıların değerlendirdiği uzun süreli çalışmalar, şekerli içecek tüketiminin artmasıyla tip 2 diyabet riskinin yükselmesi arasında ilişki bulunduğuna işaret ediyor.

Uzmanlar, bütün şeker kaynaklarının aynı şekilde değerlendirilmemesi gerektiğini de belirtiyor. Meyve ve yoğurt gibi besinler lif, protein ve farklı besin öğeleri sağlayabilirken şekerli gazlı içecekler daha sınırlı besin değeri sunuyor.

Bu nedenle beslenme düzeninde yalnızca şeker miktarına değil, şekerin hangi besinden alındığına ve o besinin genel besin değerine de dikkat edilmesi öneriliyor.

PROTEİN İHTİYACI YALNIZCA ETTEN KARŞILANMAK ZORUNDA DEĞİL

Yeni piramit, bitkisel protein kaynaklarının da sağlıklı beslenmede önemli bir yere sahip olduğunu vurguluyor. Fasulye, mercimek, soya ve kuruyemişler, et ve süt ürünlerine alternatif protein kaynakları arasında gösteriliyor.

Çalışmada, yetişkinlerin çoğu için kilogram başına günlük 0,8 gram protein miktarının yeterli olabileceği belirtiliyor. Ancak protein ihtiyacının yaşa, sağlık durumuna ve bireysel hedeflere göre değişebileceğine dikkat çekiliyor.

Özellikle ileri yaştaki bireyler ve kilo verirken kas kütlesini korumayı hedefleyen kişiler için protein gereksinimi farklılık gösterebiliyor.

Araştırmanın ortaya koyduğu genel yaklaşım, sebze, meyve, tam tahıl ve bitkisel protein kaynaklarını öne çıkarırken kırmızı et, işlenmiş et ve şekerli içeceklerin tüketimini sınırlamaya dayanıyor.