X’te tıklayan şaşırdı! Değişen görsel dünya gündeminde

Sosyal medya kullanıcıları, X platformunda hızla yayılan ve tıklanınca farklı bir görünüme bürünen gizemli görseli konuşuyor. Akışta sıradan bir çizim gibi görünen içerik, üzerine tıklandığında düşük kontrastla gizlenmiş bir göz detayı ve “I’m always watching you” (Seni her zaman izliyorum) mesajını ortaya çıkarıyor.

Kısa sürede milyonlarca etkileşim alan paylaşım, “Görsel gerçekten değişiyor mu?” sorusunu da beraberinde getirdi.

TIKLAYINCA NEDEN DEĞİŞİYOR?

Uzmanlara göre bu durum gerçek bir görsel değişimi değil, dijital bir illüzyon. Etki; PNG formatındaki görsellerde kullanılan şeffaflık (transparency) ve alpha compositing (alfa birleştirme) prensiplerinden kaynaklanıyor.

PNG formatında her pikselin görünürlüğünü belirleyen bir “alpha” değeri bulunuyor. Bu sayede bir görsel tamamen görünür, yarı saydam ya da tamamen görünmez hale getirilebiliyor.

Viral olan görselde arka plan beyaz değil, şeffaf. Çizimde siyah çizgiler ve gri gölgeler yer alıyor. Bu nedenle görsel, bulunduğu arka plan rengine göre farklı algılanıyor.

Platformun arayüz tasarımı da bu etkiyi güçlendiriyor. X’te akışta gezerken görseller genellikle açık zemin üzerinde algılanıyor ve siyah çizimler net biçimde seçiliyor. Kullanıcı görsele tıkladığında platform odaklanmayı artırmak için arka planı siyaha çeviriyor.

Bu noktada siyah çizgiler, siyah zeminle birleşerek neredeyse kayboluyor. Böylece geriye yalnızca düşük kontrastla gizlenmiş göz detayı kalıyor ve görsel değişmiş gibi bir algı oluşuyor.

GÖRSEL YANILSAMA NASIL OLUŞUR?

Uzmanlar bu tür içeriklerin “optik illüzyon” kategorisine girdiğini belirtiyor. Görsel yanılsamalar; ışık, renk, desen ve kontrast gibi faktörlerin bir araya gelmesiyle ortaya çıkıyor.

Beyin, gördüğü görüntüyü anlamlandırırken yalnızca gözden gelen veriyi değil, geçmiş deneyimleri ve öğrenilmiş varsayımları da kullanıyor. Bu süreçte eksik kalan bölümler tamamlanıyor ve bazen gerçekte olmayan bir detay varmış gibi algılanabiliyor.

OPTİK İLLÜZYON SIRASINDA BEYNİMİZDE NELER OLUR?

Gözler çevreden gelen ışığı alarak retinaya iletir. Retina bu uyarıyı elektrik sinyallerine dönüştürür ve sinyaller talamus aracılığıyla beynin arka kısmındaki görsel kortekse taşınır.

Burada görüntü, üç boyutlu bir algı oluşturacak şekilde işlenir ve ardından karar verme süreçlerinden sorumlu prefrontal kortekse gönderilir.

Bilimsel araştırmalar, bu sinirsel işleme sürecindeki küçük farklılıkların optik illüzyonların temel nedenlerinden biri olabileceğini ortaya koyuyor.