Türkiye'ye süs bitkileriyle geldi, Karadeniz'e yayıldı: Drakula alarmı

Uzak Doğu kökenli Turunçgil Teke Böceği, halk arasındaki adıyla "Drakula böceği", Karadeniz'de fındık başta olmak üzere çok sayıda ağaç türünü tehdit ediyor. Trabzon'un ardından Rize'de de tespit edilen zararlı için karantina ve eradikasyon çalışmaları yürütülüyor. Uzmanlar, tek bir larvanın dahi fındık dalını öldürebileceği uyarısında bulunuyor.

Uzak Doğu kökenli Turunçgil Teke Böceği, Türkiye'de yayılışını sürdürürken özellikle Karadeniz Bölgesi'ndeki fındık üretimi açısından ciddi tehdit oluşturuyor. İthal süs bitkileri ve bitki materyalleri aracılığıyla Türkiye'ye giriş yaptığı değerlendirilen zararlı, İstanbul'un ardından farklı illerde görülürken son olarak Rize'de tespit edildi.

Halk arasında "Drakula böceği" olarak bilinen Turunçgil Teke Böceği için Tarım ve Orman Bakanlığı koordinasyonunda mücadele çalışmaları yürütülüyor. Zararlının görüldüğü bölgelerde karantina tedbirleri uygulanırken, ekipler tespit edilen alanlarda inceleme ve eradikasyon çalışmalarını sürdürüyor.

FINDIK AĞAÇLARINI KURUTABİLİYOR

Böcek, yumurtalarını ağaçların kök kısmına yakın alt gövdelerine bırakıyor. Yumurtadan çıkan larvalar ise ağacın odun dokusunda galeriler açarak su ve besin iletimini engelliyor. Bunun sonucunda dallarda kurumalar meydana gelirken, ilerleyen aşamalarda ağacın tamamen ölmesi mümkün olabiliyor.

Trabzon'da 2016 yılında tespit edilen zararlıyla yıllardır mücadele edilirken, son olarak Rize'nin Fındıklı ilçesinde görülmesi bölgedeki endişeyi artırdı.

Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi'nden Araştırma Görevlisi İsmet Harman, türün yalnızca fındıkla sınırlı kalmadığını belirterek, Avrupa ve Türkiye'de 87 cinse ait 180'den fazla bitki türünde zarar oluşturduğunu ifade etti.

Harman, böceğin ana vatanının Çin, Japonya ve Kore olduğunu, 2000'li yıllarda bitki materyallerinin taşınması yoluyla Avrupa'ya ulaştığını söyledi. Türkiye'de ise ilk tespitin 2014 yılında İstanbul Şile Kumbaba Fidanlığı'nda yapıldığını belirtti.

Zararlının daha sonra Antalya, Sakarya, Bartın, Diyarbakır, Trabzon ve Rize'de görüldüğünü aktaran Harman, özellikle Samsun, Trabzon ve Rize'de fındık alanlarının böcek açısından dikkat çekici bir konuma geldiğini kaydetti.

"TEK BİR LARVASI BİLE FINDIK DALINI ÖLDÜREBİLİR"

Turunçgil Teke Böceği'nin özellikle haziran sonu ile ağustos sonu arasında ergin halde görülebildiğini belirten Harman, böceğin yaklaşık 1,5 ila 4 santimetre boyunda olduğunu ve parlak siyah gövdesindeki beyaz lekelerle ayırt edilebildiğini söyledi.

Böceğin varlığının yalnızca ergin bireylerle değil, ağaçların kök ve alt gövde bölümlerindeki çıkış delikleriyle de anlaşılabileceğini belirten Harman, üreticilerin bu belirtilere karşı dikkatli olması gerektiğini vurguladı.

Harman, zararlının tespit edilmesi halinde en önemli mücadelenin hızlı müdahale olduğunu belirterek, "eradikasyon" çalışmalarının önemine dikkat çekti.

Buna göre böceğin görüldüğü ağaçların köküyle birlikte bulunduğu alandan çıkarılması ve uygun yöntemlerle imha edilmesi gerekiyor. Uzmanlar, şüpheli ağaçların yakacak odun olarak başka bölgelere taşınmasının ise zararlının yayılmasını hızlandırabileceği konusunda uyarıyor.

ÜRETİCİLERE "FİDAN TAŞIMAYIN" UYARISI

Uzmanlar, özellikle zararlının görüldüğü bölgelerden başka alanlara fidan, dal veya odun taşınmaması gerektiğine dikkat çekiyor.

Harman, böceğin doğrudan meyveye zarar vermekten ziyade ağacın dokusunu tahrip ederek ağacı kurutmasının tehlikeyi artırdığını belirtti. Bir ergin böceğin bıraktığı yumurtaların dahi bir fındık ocağının tamamen kurumasına yol açabileceğini ifade eden Harman, üreticilerin şüpheli belirtileri vakit kaybetmeden ilgili il veya ilçe tarım müdürlüklerine bildirmesi gerektiğini söyledi.