Tonlarcası çöpe atılıyordu! Çağla turşusu kazanç kapısına dönüştü

Bursa’nın Orhangazi ilçesindeki turşusuyla ünlü Gedelek Mahallesi’nde tarımsal israfı önleyen üretim modeli dikkat çekiyor. İlkbaharda nektarin ve şeftali ağaçlarında daha iri ve kaliteli meyve yetişmesi için yapılan seyreltme işlemi sırasında dallardan koparılarak yere bırakılan tonlarca çağla, artık çöpe gitmiyor. Bölgedeki turşu üreticileri tarafından satın alınan küçük meyveler, işlenerek katma değerli bir ürüne dönüştürülüyor.

Özellikle son yıllarda tüketici talebinin artmasıyla birlikte çağla turşusu, Gedelek'in geleneksel turşu çeşitleri arasındaki yerini güçlendirmeye başladı. Böylece daha önce gübre olarak kullanılan veya tarlada çürümeye bırakılan meyveler, hem üreticiye hem de bölge ekonomisine gelir sağlıyor.

YILLIK 13 TON ŞEFTALİ ÇAĞLASI TURŞUYA DÖNÜŞÜYOR

Gedelek'te faaliyet gösteren bir turşu firmasının işletme müdürü Nimet Soysal, tesiste 26 farklı çeşitte turşu üretildiğini belirtti. Yaklaşık 12 yıldır turşu sektöründe çalıştığını ifade eden Soysal, çağla turşusunun son yıllarda önemli bir tüketim trendine dönüştüğünü söyledi.

Eskiden bahar aylarında ağaçlardan seyreltilerek koparılan nektarin ve şeftali çağlalarının yere atıldığını anlatan Soysal, bu ürünleri satın alarak değerlendirdiklerini belirtti.

Soysal, üretim sürecini şöyle anlattı:

"Çağla turşusunu anlatmam gerekirse, eskiden köyde köylülerimiz nektarin ve şeftalimizi tekledikleri zaman yere atıyorlardı. Gübre niyetine kullanılıp gidiyordu. Ama birkaç senedir bu bir ünlü oldu, yani bir trend oldu. Artık üretici olarak biz onları alıyoruz, turşu yapıyoruz. Köylülerimize de bu şekilde katkı sağlıyoruz. Çöpe gideceğine, ziyan olup ezileceğine biz onları üretiyoruz. Müşterilerimiz de üreten firmalar da köylülerimiz de bu durumdan çok memnun."

Çağla turşusuna yönelik talebin her sezon arttığını belirten Soysal, yıllık ortalama 13 ton şeftali çağlası işlediklerini kaydetti. Üretim miktarının siparişlere göre değiştiğini aktaran Soysal, bazı yıllar 12 ton, bazı yıllar ise 15 ton üretim gerçekleştirdiklerini söyledi.

Soysal, sezon başında gelen siparişleri inceleyerek hangi turşu çeşidine daha fazla talep olduğunu belirlediklerini ve üretimi buna göre planladıklarını ifade etti.

ŞEFTALİ VE NEKTARİN ÇAĞLASI NEDEN AĞAÇTAN KOPARILIYOR?

Çağla turşusunun hammaddesi olan küçük meyvelerin toplanması, aslında meyvecilikte uygulanan önemli bir tarımsal işlemin sonucu. Meyve seyreltmesi veya üreticilerin kullandığı ifadeyle tekleme, ağaç üzerindeki meyve sayısını azaltarak kalan meyvelerin gelişimine daha fazla kaynak ayrılmasını amaçlıyor.

Ağaçta aşırı miktarda meyve bulunması, meyvelerin küçük kalmasına ve kalite kaybına neden olabiliyor. Bu nedenle üreticiler, gelişimin belirli aşamalarında fazla meyveleri dalından kopararak kalan ürünlerin büyümesine yardımcı oluyor.

NEKTARİN TÜYSÜZ KABUĞUYLA TANINIR

Şeftali ve nektarin aynı bitki türünün farklı çeşitleridir. Nektarin, şeftaliden farklı olarak tüysüz kabuğuyla tanınır. Her iki meyvenin de olgunlaşmadan önceki küçük ve sert halleri çağla olarak değerlendirilir. Bu dönemde toplanan meyveler, uygun işleme yöntemleriyle turşu gibi farklı gıda ürünlerinde kullanılabilir.

ÇAĞLA TURŞUSU SOFRALARDA NASIL TÜKETİLİYOR?

Ekşi ve kendine özgü aromasıyla öne çıkan çağla turşusu, klasik salatalık turşusundan farklı bir lezzet arayanların ilgisini çekiyor. Turşu çeşitleri arasında alternatif bir seçenek oluşturan ürün, yemeklerin yanında garnitür olarak veya meze sofralarında tüketilebiliyor.

Çağlanın doğal aroması, turşunun sirke, tuz ve kullanılan baharatlarla birleşmesiyle farklı bir tat ortaya çıkarıyor. Üretiminde kullanılan tarif ve malzemeler firmalara göre değişebiliyor.

ÇAĞLA TURŞUSU TÜKETİRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?

Turşular, içerdikleri tuz nedeniyle özellikle yüksek tansiyon ve tuz kısıtlaması gerektiren sağlık sorunları bulunan kişiler tarafından ölçülü tüketilmeli. Ayrıca evde veya ticari işletmelerde hazırlanan turşularda hijyen, uygun asitlik ve saklama koşulları gıda güvenliği açısından önem taşıyor.

TARIMSAL ATIK, BÖLGE EKONOMİSİNE KAZANDIRILIYOR

Gedelek'teki üretim modeli, tarımsal üretim sırasında ortaya çıkan ve normal şartlarda ekonomik değeri bulunmayan ürünlerin farklı sektörlerde değerlendirilebileceğini gösteriyor.

Tonlarca çağlanın turşuya dönüştürülmesiyle meyve üreticileri ek gelir elde ederken, turşu firmaları da ürün çeşitliliğini artırıyor. Tüketicilerin ilgisinin artması ise daha önce tarlada ziyan olan küçük meyvelerin yeni bir pazar oluşturmasını sağlıyor.

Böylece Bursa'nın turşu üretimiyle tanınan Gedelek Mahallesi'nde, bahar aylarında yere atılan çağlalar artık üretim zincirinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.