Süresi dolan kartlar nasıl imha edilir? Yanlış bilinen o doğru zehir saçıyor

Süresi dolan ya da iptal edilen banka ve kredi kartlarını makasla kesip çöpe atmak yıllardır yaygın bir güvenlik alışkanlığı. Ancak uzmanlar, kart teknolojisindeki yeni gelişmelerle birlikte bu yöntemin artık her kart için güvenli olmadığı uyarısında bulunuyor.

TEHLİKE HANGİ KARTLARDA GEÇERLİ?

Söz konusu risk tüm banka kartlarını kapsamıyor. Asıl tehlike, üzerinde küçük bir e-kağıt ekran bulunan ve güvenlik kodunu (CVV) belirli aralıklarla otomatik olarak değiştiren yeni nesil "dinamik güvenlik kodlu" kartlarda ortaya çıkıyor.

Fransız mühendis Claire Deilhes'in 2020 yılında hazırladığı bir doktora tezi, bu kartların iç yapısını ayrıntılı biçimde ortaya koydu. Tez, bu kartların içinde e-kağıt ekranı çalıştıran, 0,5 milimetreden daha ince lityum mikro piller ve aktif elektrokimyasal hücreler bulunduğunu gösteriyor.

MAKASLA KESMEK NEDEN RİSKLİ?

Bu tür bir kartın makas veya benzeri kesici bir aletle kesilmesi, içindeki lityum-iyon hücreye fiziksel hasar verebiliyor. Bu hasar, ani bir kimyasal kısa devreye ve "termal kaçak" adı verilen aşırı ısınma reaksiyonuna neden olabiliyor.

Sürecin en ciddi sonucu ise kesim sırasında hidrojen florür gazının açığa çıkma ihtimali. Bu gaz, göz, cilt ya da solunum yollarındaki nemle temas ettiğinde son derece toksik ve aşındırıcı bir maddeye, florhidrik aside dönüşebiliyor. Bu da ciddi tahriş ve yanıklara yol açabiliyor. Uzmanlar bu tür olayların nadir görüldüğünü ancak imkansız olmadığını, bu nedenle özellikle söz konusu kartlarda ihtiyatlı davranılması gerektiğini belirtiyor.

ÇEVRESEL KAYIP DA CABASI

Sorun yalnızca sağlıkla sınırlı değil. Kartların içindeki değerli metaller, elektronik bileşenler ve bazı modellerde bulunan NFC anteni, kart kesilip çöpe atıldığında geri kazanılamıyor. Bu malzemeler ya yakılıyor ya da toprağa gömülüyor; bu durum hem önlenebilir bir ekonomik kayba hem de gereksiz çevre kirliliğine yol açıyor.

PEKİ NE YAPILMALI?

Güvenlik uzmanlarına göre süresi dolmuş ya da banka sistemi üzerinden zaten kapatılmış bir kart teknik olarak tamamen işlevsiz hale geliyor. Yani kesilmeden çöpe atılsa bile başkası tarafından kullanılması mümkün değil. Bu nedenle önerilen yöntem, kartı makasla parçalamak yerine:

• Kartı doğrudan bankaya iade etmek
• Ya da elektronik atık geri dönüşüm noktalarına bütün hâlde teslim etmek.

Bu sayede hem olası kimyasal risk ortadan kalkıyor hem de kart içindeki değerli malzemelerin geri kazanım sürecine katılması sağlanıyor.