Sofrada doğal maskeli zehir: Gıda boyası diye tekstil kimyasalı yediriyorlar

Gıda güvenliğinde akılalmaz bir skandal patlak verdi. Türkiye’de et ürünleri, şekerlemeler ve bazı ilaçlarda kullanılan, üreticilere "doğal kırmızı renklendirici" olarak pazarlanan ithal bir ürünün içeriğinde, gıdada kullanımı kesinlikle yasak olan bir kimyasal tespit edildi. Cumhuriyet'ten Özlem Yüzak'ın haberine göre, "doğal" maskesi altında satılan bu maddenin, aslında sadece tekstil sanayisinde kumaş boyamak için kullanılan sentetik "Reactive Red 141"olduğu belirlendi.

Skandalın ortaya çıkış hikayesi ise oldukça dikkat çekici. Türkiye’nin önde gelen aroma üreticilerinden Aromsa A.Ş., gıda sanayisinde yaygın olarak kullanılan ancak böcekten elde edildiği için Türkiye'de "helal gıda" hassasiyetine takılan Karmin (E120) boyasına alternatif arayışındaydı.

Şirket, yerli tedarikçilerden "carmine powder replacer (doğal kırmızı denk ekstraktı ve hibiskus ekstraktı)" adıyla satılan bir ürünü temin etti. Ancak laboratuvar uzmanları ürünün içeriğinden şüphelendi. Yapılan ilk analizlerde ürünün bitkisel olmadığı, aksine sentetik bir tekstil boyası içerdiği belirlendi.

TÜRKİYE'DE ANALİZ EDİLEMEDİ, GERÇEK ALMANYA'DAN GELDİ

Skandalın bir diğer boyutu ise denetim eksikliği oldu. Şirket yetkilileri, kendi bulgularını doğrulatmak için TÜBİTAK ve üniversite laboratuvarlarına başvurduğunda şoke eden bir yanıt aldı: "Bu tür analizleri yapmıyoruz." Tekstil laboratuvarları ise "gıda numunesi inceleme yetkimiz yok" diyerek kapıları kapattı.

Çaresiz kalan şirket, numuneyi Almanya’daki Alman Gıda Teknolojileri Enstitüsü'ne (DIL) gönderdi. Almanya'dan gelen rapor korkunç gerçeği kesinleştirdi. Ürün doğal değil, tamamen sentetik bir tekstil boyasıydı.

Yapılan araştırmalar, zehirli trafiğin rotasını da ortaya çıkardı. Söz konusu sahte gıda boyasının Meksika’da üretildiği ve Hollanda üzerinden Türkiye’ye ihraç edildiği belirlendi.

Hem Türkiye hem de AB mevzuatında gıdada kullanımı kesinlikle yasak olan bu maddenin tespiti sonrası Tarım ve Orman Bakanlığı ile CİMER'e başvurular yapıldı. Bürokratik sürecin yavaş ilerlemesinin ardından, son olarak Ankara Gıda Kodeks Daire Başkanlığı devreye girdi ve Rize İl Gıda Kontrol Laboratuvarı’nda boyanın analizine yönelik çalışmaların sürdüğü öğrenildi.