Kalp neden kansere yakalanmıyor? Bilim insanları çözümü buldu

Kalbin, diğer organlara kıyasla kansere karşı çok daha dayanıklı olduğu bilim çevrelerinde uzun süredir bilinen bir gerçek. Tümörün başka bir organdan kalbe sıçraması yerine doğrudan kalp dokusunda oluştuğu “birincil kalp kanseri” vakaları oldukça ender görülüyor, bu durumun İngiltere nüfusunun yalnızca binde ikisini etkilediği tahmin ediliyor.

Görülen vakaların da yüzde 90'a varan bölümü iyi huylu tümörlerden oluşuyor. Yine de bu tümörlerin aşırı büyüyerek kan akışına engel olması, hayati risk taşıyabiliyor.

Kalbin kansere karşı korunmasındaki temel nedenlerden biri, kalp kası hücrelerinin doğumdan kısa bir süre sonra bölünme yeteneğini büyük ölçüde yitirmesi. Vücuttaki birçok organ, yıpranan ya da hasar gören hücrelerini tazelemek için sürekli bölünmeye ihtiyaç duyarken, her hücre bölünmesinde DNA hatası ve kansere zemin hazırlayabilecek mutasyon riski de artıyor. Leeds Üniversitesi Kardiyovasküler ve Metabolik Tıp Enstitüsü’nden kardiyolog Dr. Klaus Witte, kalp kası hücrelerinin diğer organ hücrelerinin aksine kendini sürekli yenilemediğine dikkat çekti.

KALBİN RİTMİK HAREKETİ KANSER HÜCRELERİNİ NASIL DURDURUYOR?

İtalya’daki Trieste Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü yeni bir çalışma ise kalbin kansere direncinde rol oynayan ikinci bir faktöre işaret ediyor. Science dergisinde yayımlanan araştırmaya göre kalbin günde yaklaşık 100 bin kez kasılıp gevşemesi, kanser hücrelerinin büyümesini ve çoğalmasını baskılıyor olabilir.

Bilim insanları bu teoriyi sınamak için insan kanser hücrelerini, kalpleri genetik müdahaleyle normalden çok daha yavaş atacak şekilde değiştirilmiş farelere enjekte etti. Deney sonuçlarına göre kalbin pompalama hızı ve mekanik yükü azaltıldığında kanser hücreleri çoğalmaya başlıyor; kalp normal ritmine döndüğünde ise bu hücreler yeniden ölmeye başlıyor.

KANSERE KARŞI KALKAN GÖREVİ GÖREN PROTEİN TESPİT EDİLDİ

Araştırma ekibi, kalbin hareketinin kanser hücrelerini yalnızca fiziksel olarak baskılamadığını, aynı zamanda Nesprin-2 adlı bir proteinin üretimini de tetiklediğini belirledi. Bu protein, kanser hücresinin çekirdeğine bulunduğu ortamın çoğalmaya elverişli olmadığına dair sinyal göndererek hücre bölünmesini engelliyor. Kalbin pompalama hareketi yavaşladığında ise söz konusu proteinin üretimi de azalıyor.

Araştırmayı yöneten Moleküler Biyoloji Profesörü Serena Zacchigna, kalbin sürekli mekanik hareketinin tümör hücrelerinin büyümesini fiziksel olarak sınırlandırdığını vurguladı.

GELECEKTE GİYİLEBİLİR KANSER TEDAVİ CİHAZLARI GÜNDEMDE

Araştırmacılar, bu bulgudan yola çıkarak cilt ve meme kanseri gibi farklı kanser türlerinde kullanılabilecek giyilebilir bir tıbbi cihaz geliştirmeyi değerlendiriyor. Bu cihazla tümör bölgesine belirli bir mekanik baskı uygulanarak kötü huylu hücrelerin büyümesinin engellenmesi hedefleniyor.

İrlanda’daki Galway Üniversitesi’nde yürütülen ayrı bir çalışmada da dışarıdan uygulanan baskının kanser hücreleri üzerindeki etkisi incelendi. Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayımlanan araştırmaya göre uygulanan baskı, kanser hücrelerinin büyüme ve bölünme için ihtiyaç duyduğu suyu almasını engelleyebiliyor.

Ancak uzmanlar bu yöntemin risklerine de dikkat çekiyor. Galway Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği Doçenti Dr. Eoin McEvoy, tümörlere uygulanan baskının bazı durumlarda kanser hücrelerinin yayılmasını teşvik edebileceği uyarısında bulundu.

Bu nedenle bilim insanları, doğrudan fiziksel baskı uygulamak yerine Nesprin-2 gibi proteinleri hedef alan ilaçlar geliştirmenin daha güvenli bir yaklaşım olabileceğini düşünüyor. Bu sayede kanser hücrelerinin vücuttaki daha düşük mekanik basınç seviyelerine karşı bile hassaslaştırılması ve çoğalmalarının önlenmesi amaçlanıyor.