Kahve severlere müjde! Demans riskinde şaşırtan sonuç

Bu ay kamuoyuyla paylaşılan çalışma, düzenli ve güvenli miktarda kafein tüketiminin yalnızca bilişsel işlevler değil, ruh sağlığı ve fiziksel performans üzerinde de olumlu etkiler yaratabileceğini gösteriyor. Uzmanlar, ölçülü tüketimin önemine dikkat çekerken, aşırı kafeinin ciddi sağlık riskleri doğurabileceği uyarısında bulunuyor.

GÜNDE 2–3 FİNCAN KAHVE DEMANS RİSKİNİ DÜŞÜREBİLİR

Araştırmaya göre, günlük iki ila üç fincan kahve ya da bir ila iki fincan çay içen bireylerde demans gelişme riskinin daha düşük olduğu belirlendi. Üstelik bu sonuç, kişinin nörodejeneratif hastalıklara yönelik genetik yatkınlığından bağımsız olarak gözlemlendi.

Harvard T.H. Chan Halk Sağlığı Okulu’nda doktora öğrencisi Yu Zhang, farklı genetik risk gruplarının karşılaştırıldığını belirterek, kahve veya kafeinin hem yüksek hem düşük genetik risk taşıyan kişilerde benzer şekilde fayda sağlayabileceğini ifade etti. Bu bulgu, kafeinin yalnızca belirli bir gruba değil, geniş bir popülasyona potansiyel koruma sunabileceğini ortaya koyuyor.

HAFIZA VE DİKKAT ÜZERİNDE OLUMLU ETKİ

Kafeinin bilişsel işlevler üzerindeki etkisi uzun süredir araştırılıyor. 2014 yılında Johns Hopkins Üniversitesi’nde yapılan bir çalışma, 200 miligram kafein alan katılımcıların 24 saat sonra hafıza performanslarında artış görüldüğünü ortaya koymuştu.

2016 yılında üniversite öğrencileri üzerinde yapılan bir başka araştırma ise sabah saatlerinde tüketilen kafeinin genç yetişkinlerde dikkat seviyesini artırdığını gösterdi. Aynı yıl yayımlanan kapsamlı bir inceleme, düşük doz kafeinin tepki süresini kısaltabileceğini ve odaklanmayı güçlendirebileceğini bildirdi.

DEPRESYON VE DOPAMİN İLİŞKİSİ

Kafein, beyinde “mutluluk hormonu” olarak bilinen dopamin üretimini uyarıyor. St. Peter’s Health’ten nörolog Dr. Nicole Clark, dopaminin zevk, motivasyon ve öğrenme süreçlerinde kritik rol oynadığını belirtiyor. Düşük dopamin seviyelerinin Parkinson hastalığıyla ilişkili olduğu biliniyor.

Uzmanlar ölçülü kafein tüketiminin ruh sağlığı üzerinde destekleyici etkiler sağlayabileceğini ifade ediyor.

METABOLİZMA ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Stanford Tıp Fakültesi’nden Dr. Shannon Kilgore’a göre kafein, egzersiz sırasında dayanıklılığı ve hızı artırabiliyor. Yorgunluk algısını azaltarak spor performansını destekleyebiliyor.

Kafeinin metabolizmayı hızlandırabileceği ve iştahı bir miktar baskılayabileceği belirtilse de kilo kaybı üzerindeki etkileri konusunda araştırmalar farklı sonuçlar ortaya koyuyor. Uzmanlar, kafeinin doğrudan zayıflatıcı bir etkiden ziyade kilo alımını sınırlayıcı bir rol oynayabileceğini belirtiyor.

GÜVENLİ TÜKETİM SINIRI NE KADAR?

ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA), sağlıklı yetişkinler için günlük 400 miligram kafein sınırını öneriyor. Bu miktar yaklaşık dört fincan filtre kahveye denk geliyor. Uzmanlar, bu sınırın aşılması halinde nöbet, ani tansiyon yükselmesi ve solunum problemleri gibi ciddi yan etkilerin görülebileceği uyarısında bulunuyor.

Ayrıca bazı çalışmalar, güvenli sınırlar içinde düzenli kafein tüketen bireylerde kardiyovasküler hastalıklar ile karaciğer, endometriyal, cilt ve boyun kanseri riskinin daha düşük olabileceğini ortaya koyuyor.

ÖLÇÜLÜ TÜKETİM ANAHTAR ROL OYNUYOR

Araştırmalar, kafeinin doğru miktarda tüketildiğinde hafızayı destekleyebileceğini, demans riskini azaltabileceğini ve ruh halini olumlu etkileyebileceğini gösteriyor. Uzmanlar, aşırı tüketimin ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini vurguluyor.

Uzmanların ortak görüşü net: Kafein zararlı değil, doz aşımı zararlı. Günlük 2–3 fincan kahve sınırı ise mevcut veriler ışığında güvenli ve potansiyel olarak faydalı bir aralık olarak öne çıkıyor.