İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney oldu

ABD ve İsrail’in saldırılarında yaşamını yitiren İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in ardından ülkenin yeni lideri belli oldu. İran’da lider seçimiyle görevli Uzmanlar Meclisi, Mücteba Hamaney’in “ezici oy çoğunluğuyla” ülkenin üçüncü dini lideri olarak seçildiğini duyurdu.

Hamaney'in yeraltı karargahı ilk kez görüntülendi! İsrail paylaştı

Meclis tarafından yapılan yazılı açıklamada, “Ayetullah Seyyid Mücteba Hüseyni Hamaney, Uzmanlar Meclisi üyelerinin büyük çoğunluğunun oyuyla İran İslam Cumhuriyeti’nin üçüncü lideri olarak belirlenmiş ve ilan edilmiştir” denildi.

Açıklamada, ABD ve İsrail saldırılarına rağmen lider seçimine ilişkin sürecin dikkatli ve kapsamlı bir değerlendirme sonucunda yürütüldüğü, kararın bugün gerçekleştirilen olağanüstü oturumda alındığı ifade edildi.

MÜCTEBA HAMANEY KİMDİR?

17 Eylül 1969’da Meşhed’de doğan Mücteba Hamaney, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta düzenlediği hava saldırısında hayatını kaybeden Ali Hamaney’in ikinci oğlu. Ailesinin 1979’da Tahran’a taşınmasının ardından dini eğitimine Kum kentindeki İslam ilimleri medreselerinde devam etti.

Hamaney'in konutunun vurulma anı ortaya çıktı

Fıkıh ve usul alanında ileri düzey eğitim alan Hamaney, bazı dini otoriteler ve babası tarafından verilen “harici dersler” kapsamında içtihat düzeyinde öğretim gördü. Şii geleneğinde en üst dini eğitim seviyelerinden biri olarak kabul edilen bu aşamaya ulaşan kişiler “müçtehit” olarak nitelendiriliyor.

Hamaney ayrıca İran-Irak Savaşı sırasında İran’ın gönüllü paramiliter gücü olan Besic saflarında cephede bulundu.

SİYASETTE ETKİLİ OLDUĞU İDDİALARI

Resmi bir görev üstlenmemesine rağmen 2000’li yılların ortalarından itibaren Mücteba Hamaney’in adı ulusal ve uluslararası medyada daha sık anılmaya başladı. Bazı analistler, İran Devrim Muhafızları içindeki bazı komutanlarla ilişkileri olduğunu ve 2005 ile 2009 cumhurbaşkanlığı seçimlerinde dolaylı rol oynadığını ileri sürdü.

Son yıllarda babasının muhtemel halefi olarak sıkça gündeme gelen Mücteba Hamaney’in özel yaşamına ilişkin kamuoyuna yansıyan bilgiler ise oldukça sınırlı. Hamaney’in genellikle medyadan uzak bir yaşam sürmeyi tercih ettiği biliniyor.

İRAN’DA LİDERLİK MAKAMININ YETKİLERİ

İran’da halk tarafından seçilen cumhurbaşkanının yetkileri sınırlı kabul edilirken, “rehber” olarak adlandırılan dini lider devlet yapısının en üst makamı olarak görülüyor. Anayasal yetkilere sahip olan lider, iç ve dış politika başta olmak üzere devletin temel kararlarında son sözü söyleyen otorite konumunda bulunuyor.

Aynı zamanda Silahlı Kuvvetler Başkomutanı olan lider, güvenlik ve stratejik konularda da belirleyici rol oynuyor. İran’da lider, halk tarafından sekiz yılda bir seçilen 88 üyeli Uzmanlar Meclisi tarafından belirleniyor.