Hava kirliliği ile hastane başvuruları arasındaki bağlantı ortaya çıktı

İstanbul Teknik Üniversitesi'nde (İTÜ) yürütülen bir araştırma, kentte hava kirliliğinin yükseldiği dönemlerde hastanelere yapılan başvuruların da arttığını ortaya koydu. Araştırmaya göre kirlilikten en çok etkilenen grup 65 yaş üstü bireyler oldu.

İTÜ Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü'nde Dr. Özkan Çapraz tarafından yürütülen çalışmada, İstanbul'a ait hava kalitesi verileri hastane başvuru kayıtlarıyla karşılaştırıldı. Hava kirliliğinin çocuklar, yetişkinler ve yaşlılar üzerindeki etkileri ayrı ayrı ele alındı. Sonuçlar, kirliliğin yükseldiği dönemlerde hastane başvurularının da paralel şekilde arttığını, bu etkiden en fazla ileri yaş grubunun etkilendiğini gösterdi.

3,94 MİLYON BAŞVURU MERCEK ALTINA ALINDI

Araştırma kapsamında İstanbul'da 2013-2017 yılları arasında astım, akut bronşit ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) teşhisiyle yapılan yaklaşık 3,94 milyon hastane başvurusu incelendi. Üç hastalık grubu için de hava kirliliğiyle anlamlı bir bağlantı tespit edildi. Sağlık üzerindeki etkisi bakımından 2,5 mikrometreden küçük partikül maddeler, azot dioksit ve 10 mikrometreden küçük partikül maddeler öne çıkan kirleticiler arasında yer aldı; özellikle azot dioksit ve ince partikül madde seviyelerinin etkisi belirgin bulundu.

Çalışmaya göre İstanbul'da partikül madde ve azot oksit seviyeleri kış aylarında zirve yapıyor, bunu sonbahar ve ilkbahar izliyor. Yaz aylarında ise bu kirleticilerin sınır değerleri aşma sıklığının azaldığı belirlendi. Araştırmada ayrıca yer seviyesindeki ozonun solunum yollarını tahriş edebildiği, bu durumun çocuklar, yaşlılar, astım hastaları ve açık havada aktif olan kişiler için risk oluşturduğu vurgulandı.

"ETKİLER GÜNLER SONRA DA ORTAYA ÇIKABİLİYOR"

Araştırmayı değerlendiren Dr. Çapraz, hava kirliliği ölçümleriyle hastane başvurularını kıyasladıklarını belirterek, insan kaynaklı hava kirliliğinin -araç egzozu ve ısınma kaynaklı kirlilik gibi- sağlık sorunlarını doğal kirlilik kaynaklarına kıyasla daha fazla artırdığını söyledi.

Araç egzozundan kaynaklanan azot dioksit ve küçük partikül maddelerin astım, KOAH ve akut bronşitle bağlantısına dikkat çeken Çapraz, çalışmada en çok etkilenen grubun yaşlılar olduğunu belirtti. Çapraz, hava kirliliğinin etkisinin her zaman aynı gün ortaya çıkmadığını, kirliliğin yoğun olduğu günden birkaç gün sonra da sağlık etkilerinin görülebildiğini ve bunun "gecikmeli etki" olarak adlandırıldığını aktardı.

HASSAS GRUPLARA DİKKAT ÇAĞRISI

Çapraz, KOAH ve astım hastaları, çocuklar ve 65 yaş üzeri kişilerin hava kirliliğinden daha fazla etkilendiğini belirterek, bu grupların kirliliğin yoğun olduğu günlerde açık hava aktivitelerini sınırlamasının önemine dikkat çekti.

Daha önce Sahra tozu taşınımının etkisini de inceledikleri belirten Çapraz, aynı gün içindeki acil başvurularında Sahra tozunun astım ve KOAH üzerinde belirgin bir etki yaratmadığını, ancak akut bronşit başvurularında kısmi bir artışa yol açtığını söyledi. Küçük partikül maddelerin boyutları nedeniyle akciğerlerin en derin noktalarına kadar ulaşabildiğini, bunun da astım ve KOAH gibi hastalıkları tetikleyebildiğini vurguladı.

Araç trafiğinin, evsel ısınmanın ve sanayi kaynaklı kirliliğin yoğun olduğu bölgelerin daha fazla risk taşıdığını belirten Çapraz, benzinli araçlar yerine hibrit veya elektrikli araçların tercih edilmesinin, kömür ve odun yerine doğal gaz kullanımının hava kalitesine katkı sağlayabileceğini kaydetti. Sanayi bölgelerinin de mümkün olduğunca şehir dışında konumlandırılması gerektiğini sözlerine ekledi.