Fırat Nehri'nin saklı geçmişi aydınlatıldı: Bilim insanları 1.6 milyon yıllık gerçeği kanıtladı

Türkiye ve Irak topraklarında yaklaşık 2 bin 800 kilometre boyunca uzanan, tarih boyunca Mezopotamya medeniyetlerine ev sahipliği yapan Fırat Nehri’nin jeolojik kökeni aydınlatıldı. Nature Geoscience dergisinde yayımlanan kapsamlı çalışma, Fırat Nehri’nin aslında milyonlarca yıl önce var olmadığını, günümüzdeki halini tektonik hareketler sonucu aldığını ortaya koydu.

PALEO KARASU VE PALEO MURAT BİRLEŞTİ

Bilimsel araştırmaya göre, bölgede tarih öncesi dönemde Paleo Karasu ve Paleo Murat olarak adlandırılan iki ayrı dev nehir akıyordu. Yaklaşık 1.6 milyon yıl önce meydana gelen tektonik hareketler, fay hatlarının etkisiyle bu iki nehrin yataklarını değiştirdi. Anadolu’daki dağ oluşum süreçleri ve depremler, nehirlerin rotasını Akdeniz havzasından uzaklaştırarak birleşmelerini ve Basra Körfezi’ne yönelmelerini sağladı.

ANADOLU’NUN EĞİLMESİ SÜRECİ HIZLANDIRDI

Araştırmada, Anadolu’nun tektonik faaliyetler sırasında eğilmesinin ve eski fay hatlarının yeniden aktif hale gelmesinin bölgedeki erozyonu hızlandırdığı vurgulandı. Bu süreç, Fırat ve Dicle nehirlerinin "Bereketli Hilal" olarak bilinen bölgede verimli topraklar oluşturmasına ve Sümerler ile Asurlular gibi kadim uygarlıkların yükselişine zemin hazırladı.

AKDENİZ’DEKİ TORTULAR İPUÇLARINI VERDİ

Fırat Nehri’nin geçmişine dair somut veriler, 2014 yılında Lübnan açıklarında gerçekleştirilen doğal gaz araştırmaları sırasında elde edildi. Sismik stratigrafi uzmanı Dr. Andrew S. Madof ve ekibi, sismik görüntüleme teknikleriyle su altındaki tuz yataklarının üzerinde eski nehir tortularına ulaştı.

Jeolojik haritalar, uydu verileri ve tortu analizlerini birleştiren uzmanlar, bu kalıntıların 5 milyon yıl önceki "Messiniyen Tuzluluk Krizi" dönemine kadar uzandığını belirledi. Elde edilen bulgular, günümüz Fırat Nehri’nin 1.6 milyon yıl önceki jeolojik bir kırılma noktasıyla şekillendiğini kesinleştirerek Mezopotamya'nın doğal tarihine ışık tuttu.