Böcekler için ezber bozan keşif: Acı çekiyor olabilirler

Böceklerin acı hissedip hissedemediği uzun yıllardır bilim dünyasında tartışma konusu olmaya devam ediyor. Son yayımlanan bir araştırma ise bu tartışmayı yeniden alevlendirdi.

Prestijli bilim dergisi Proceedings of the Royal Society’de yayımlanan çalışmada, cırcır böceklerinin yaralanan antenlerini uzun süre temizlediği ve korumaya çalıştığı gözlemlendi. Bilim insanları, bu davranışın yalnızca otomatik bir refleks olmayabileceğini belirtiyor.

ACIYA BENZER DAVRANIŞLAR GÖZLEMLENDİ

Araştırmanın yazarlarından Thomas White, böceklerde gözlemlenen davranışların “basit bir sinir tepkisinin ötesinde” olduğunu söyledi.

White’a göre bilim insanları, hayvanların acıyı doğrudan hissedip hissetmediğini ölçemediği için davranışsal ipuçlarını inceliyor. Özellikle yaralı bölgeye uzun süre odaklanılması, “esnek öz-koruma davranışı” olarak değerlendiriliyor.

Araştırmacı, insanların benzer davranışları memelilerde gördüğünde bunu doğrudan “acı” ile ilişkilendirdiğini belirtti.

CIRCIR BÖCEKLERİYLE DENEY YAPILDI

Araştırmada onlarca cırcır böceği üç ayrı gruba ayrıldı. Bir grubun antenine kısa süreli sıcak metal temas ettirilirken, diğer gruplara soğuk metal uygulandı ya da herhangi bir işlem yapılmadı.

Deneyde kullanılan metalin yaklaşık 65 derece sıcaklıkta olduğu ve kalıcı hasar vermeyecek düzeyde tutulduğu ifade edildi.

Sıcak metal uygulanan böceklerin büyük bölümünün dikkatini yaralanan antene yönelttiği görüldü. Böceklerin antenlerini daha sık temizlediği, daha uzun süre ilgilendiği ve normal davranışlarına dönmekte geciktiği kaydedildi.

“EVCİL HAYVANDA GÖRSEK ACI ÇEKİYOR DERDİK”

Araştırmacılar, aynı davranışların bir köpek ya da başka bir memelide görülmesi halinde insanların bunu doğrudan acı belirtisi olarak yorumlayacağını ifade etti.

White, insanların böcekleri genellikle “makine benzeri” canlılar olarak gördüğünü ancak son araştırmaların bunun aksini gösterdiğini söyledi.

Bilim insanına göre böcekler öğrenebiliyor, karar verebiliyor ve farklı seçenekler arasında tercih yapabiliyor.

BÖCEKLERLE İLGİLİ TARTIŞMALAR BÜYÜYOR

Son yıllarda yapılan farklı araştırmalar da böceklerin sanılandan daha karmaşık davranışlar sergilediğini ortaya koyuyor.

Önceki çalışmalarda bombus arılarının oyun benzeri davranışlar gösterdiği, stres altındaki arılarda ise “karamsarlık benzeri” tepkiler gözlemlendiği belirtilmişti.

500’DEN FAZLA BİLİM İNSANINDAN DİKKAT ÇEKEN BİLDİRGE

500’den fazla bilim insanı ve filozofun imzaladığı Hayvan Bilincine Dair New York Bildirgesi’nde, böcekler dahil birçok omurgasız canlıda bilinçli deneyim yaşama ihtimalinin göz ardı edilmemesi gerektiği ifade ediliyor.

Bazı ülkelerde ise kafadanbacaklılar ve kabuklular gibi omurgasız türlerin “duyarlı canlı” olarak yasal çerçevede değerlendirilmeye başlandığı belirtiliyor.

ETİK TARTIŞMALARI GÜNDEME GELEBİLİR

Araştırmanın en dikkat çeken sonuçlarından birinin etik tartışmalar olabileceği değerlendiriliyor.

Çünkü cırcır böcekleri bugün gıda üretimi, hayvan yemi ve bilimsel araştırmalar için milyarlarca sayıda yetiştiriliyor.

Araştırmacılar, eğer bu canlılar gerçekten acıya benzer deneyimler yaşayabiliyorsa, yetiştirme ve kullanım süreçlerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor.