Arap ve Afrika kaynaklı sıcak hava dalgası geliyor: Eyyam-ı bahur Türkiye'yi kavuracak

Türkiye, ağustos ayının ilk haftasında etkisini artırması beklenen sıcak hava dalgasının etkisi altına giriyor. Uzmanlar, halk arasında "eyyam-ı bahur" olarak bilinen dönemde özellikle Güneydoğu Anadolu'da hava sıcaklıklarının 40 derecenin üzerine çıkacağını, İstanbul'da ise yüksek nem nedeniyle bunaltıcı havanın etkili olacağını belirtiyor.

"EYYAM-I BAHUR" METEOROLOJİK BİR TANIM DEĞİL

İstanbul Teknik Üniversitesi Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Toros, eyyam-ı bahurun meteorolojide resmi bir kavram olmadığını söyledi.

Toros, geleneksel takvimlerde bu dönemin bazı kaynaklarda 31 Temmuz-7 Ağustos, bazı kaynaklarda ise 1-8 Ağustos tarihleri arasında gösterildiğini belirterek, ifadenin yılın en sıcak günlerini tanımlamak amacıyla halk arasında kullanıldığını ifade etti.

SICAKLIKLAR MEVSİM NORMALLERİNİN ÜZERİNE ÇIKACAK

Atmosferik tahminlere göre ağustosun ilk günlerinden itibaren Türkiye genelinde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkması bekleniyor. Prof. Dr. Hüseyin Toros, sıcak hava dalgalarının her yıl aynı tarihlerde ve aynı şiddette görülmediğini ancak bu yıl özellikle ağustosun ilk günlerinde etkisini hissettireceğini dile getirdi.

DOĞUDA ARAP, BATIDA AFRİKA ETKİSİ

Uzmanların değerlendirmesine göre sıcak hava dalgası Türkiye'nin doğusuna Arap Yarımadası üzerinden, batısına ise Afrika kaynaklı sıcak hava akımlarıyla ulaşacak.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde termometrelerin 40 derecenin üzerine çıkması beklenirken, İstanbul ve Marmara'nın kıyı kesimlerinde yüksek nem nedeniyle hissedilen sıcaklık ölçülen değerlerin üzerine çıkacak.

Prof. Dr. Toros, İstanbul'da 3 Ağustos Pazartesi günü hava sıcaklığının 30 derece, 4 Ağustos Salı günü ise 32 dereceye ulaşacağını, çarşamba gününden itibaren ise ülke genelinde sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerine çıkacağını kaydetti.

UZUN YILLARA YAYILAN ISINMA EĞİLİMİ SÜRÜYOR

Prof. Dr. Toros, tek başına kısa süreli sıcak hava dalgalarının iklim değişikliğinin göstergesi olarak değerlendirilemeyeceğini, ancak uzun dönemli verilerin Türkiye'de belirgin bir ısınma eğilimine işaret ettiğini söyledi.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre Türkiye'nin ortalama sıcaklığı 1970-1980 döneminde 12,7 derece olarak ölçülürken, 2014-2025 döneminde bu değer 14,4 dereceye yükseldi. Böylece uzun yıllar içinde ortalama sıcaklık yaklaşık 1,7 derece arttı.

2024 EN SICAK YIL OLARAK KAYITLARA GEÇTİ

Meteoroloji verilerine göre Türkiye'de şimdiye kadar kaydedilen en sıcak yıl 2024 oldu. Yıllık ortalama sıcaklığın 15,3 derece olarak ölçüldüğü 2024'ü, en düşük ortalama sıcaklığın 11,4 dereceyle kaydedildiği 1992 takip etti.

Uzmanlar, iklim değişikliğinin etkisiyle sıcak hava dalgalarının gelecek yıllarda daha sık görülebileceği, daha uzun sürebileceği ve etkisinin artabileceği uyarısında bulunuyor.

ŞEHİRLERDE SICAKLIK DAHA YOĞUN HİSSEDİLİYOR

Beton ve asfalt yüzeylerin gün boyunca depoladığı ısıyı gece saatlerinde atmosfere geri vermesi nedeniyle büyük şehirlerde "şehir ısı adası" etkisi oluşuyor. Bu nedenle kent merkezlerinde sıcaklık, kırsal bölgelere göre daha yüksek hissediliyor.

UZMANLARDAN SICAK HAVA UYARISI

Prof. Dr. Hüseyin Toros, yaşlılar, çocuklar, kronik hastalığı bulunanlar ve yalnız yaşayan bireylerin sıcak havalarda daha dikkatli davranması gerektiğini vurguladı.

Uzmanlar, sıcak hava dalgasının etkili olduğu günlerde şu önlemlerin alınmasını öneriyor:

11.00-16.00 saatleri arasında zorunlu olmadıkça dışarı çıkılmamalı.

Gün içinde yeterli miktarda su tüketilmeli.

Açık renkli ve nefes alabilen kıyafetler tercih edilmeli.

Uzun süre doğrudan güneş altında kalınmamalı.

Fiziksel aktiviteler sabah erken veya akşam saatlerine bırakılmalı.