Yapay zeka yarışında ABD ve Çin hegemonyası! Modellerin yüzde 74’ü iki ülkeden çıkıyor

Yapay zeka alanındaki küresel yarışta ülkeler arasındaki güç dağılımı dikkat çekici boyutlara ulaştı. Dünya Bankasının 2026 Dünya Kalkınma Raporu kapsamında değerlendirilen verilere göre, dünyada geliştirilen yapay zeka modellerinin yaklaşık dörtte üçü ABD ve Çin’de ortaya çıkıyor. ABD yüzde 50’lik payla liderliğini korurken Çin yüzde 24 ile ikinci sırada yer alıyor. Diğer ülkelerin payı ise bu iki teknoloji devinin oldukça gerisinde kalıyor.

ABD YÜZDE 50’LİK PAYLA İLK SIRADA

Yapay zeka modeli geliştirme yarışında ABD, yüzde 50’lik payla ilk sırada bulunuyor. OpenAI, Google ve Anthropic gibi büyük teknoloji şirketlerine ev sahipliği yapan ülke; yatırım sermayesi, araştırma kapasitesi, gelişmiş çipler ve veri merkezi altyapısıyla önemli bir avantaj sağlıyor.

Çin ise yüzde 24’lük payla ikinci sırada yer alıyor. DeepSeek ve Alibaba gibi şirketlerin geliştirdiği modeller, ülkenin küresel yapay zeka rekabetindeki konumunu güçlendiriyor.

İLK 10’DA HANGİ ÜLKELER VAR?

Dünya Bankasının Epoch AI verilerine dayanan değerlendirmesinde İngiltere yüzde 5,2 ile üçüncü sırada bulunuyor. Kanada yüzde 3,1 ile dördüncü, Güney Kore yüzde 2,3 ile beşinci sırada yer alıyor.

Almanya yüzde 2,2, Fransa yüzde 2,1, Japonya yüzde 1,5 ve İsviçre yüzde 1,4’lük paylarla ilk 10’da kendilerine yer buluyor. Hong Kong ise yüzde 1,1 ile listeyi tamamlıyor.

Diğer ülkelerin toplam payı yüzde 7,1 seviyesinde kalıyor. Böylece ABD ve Çin, küresel yapay zeka modeli üretiminin yüzde 74’ünü oluşturuyor.

Listede İngiltere yüzde 5,2 ile üçüncü sırada bulunurken Kanada yüzde 3,1 ile dördüncü sırada yer alıyor. Almanya ve Fransa’nın payları ise yüzde 2,2 ve yüzde 2,1 düzeyinde kalıyor.

Avrupa’nın yapay zeka geliştirme alanındaki sınırlı payında yatırım sermayesinin parçalı yapısı, büyük ölçekli teknoloji yatırımlarının yetersizliği ve hesaplama altyapısına erişim gibi faktörler etkili oluyor.

ÇİN ABD İLE ARADAKİ FARKI KAPATMAYA ÇALIŞIYOR

Model geliştirme sayısında ABD’nin gerisinde bulunan Çin, yapay zeka performansı ve teknoloji yatırımlarıyla rekabeti sürdürüyor. DeepSeek gibi şirketlerin geliştirdiği daha düşük maliyetli modeller, Çin’in bu alandaki etkisini artırıyor.

Ancak model sayısının tek başına teknolojik üstünlüğü göstermediği belirtiliyor. Modellerin performansı, işlem gücü, araştırma kapasitesi ve ekonomik kullanım alanları da ülkelerin yapay zeka gücünü belirleyen temel unsurlar arasında bulunuyor.

Yapay zeka modellerinin geliştirilmesi yalnızca teknoloji şirketleri arasındaki rekabetle sınırlı kalmıyor. Gelişmiş çipler, veri merkezleri, enerji kaynakları ve nitelikli insan gücü de ülkelerin küresel rekabet gücünü doğrudan etkiliyor.