Yapay zeka Ege’deki binlerce depremin sırrını çözdü! 300 milyon metreküplük magma hareketi

Ege Denizi’nde 2025’in başında Santorini adası çevresinde meydana gelen 28 binden fazla depremin nedeni bilim insanları tarafından çözüldü. Almanya’daki Helmholtz Jeobilim Merkezi (GFZ) ve GEOMAR Okyanus Araştırmaları Merkezi’nin yürüttüğü araştırmaya göre depremler, yer kabuğunun derinliklerinden yükselen büyük bir magma hareketinden kaynaklandı.

300 MİLYON METREKÜP MAGMA YÜKSELDİ

Nature dergisinde yayımlanan çalışmada, yaklaşık 300 milyon metreküp magma, deniz tabanının 4 kilometre altına kadar ilerledi. Bu süreçte magma çevresindeki kayaları kırarak binlerce depremin tetiklenmesine neden oldu. Bölgedeki en şiddetli sarsıntılar 5 büyüklüğünün üzerine çıktı.

SANTORİNİ VE KOLUMBO YANARDAĞI ARASINDA BAĞLANTI

Araştırma, Santorini’de gözlemlenen küçük yükselme ve çöküş hareketlerinin, yakınlardaki Kolumbo sualtı yanardağı ile hidrolik bir bağlantıya işaret ettiğini ortaya koydu. Bu durum, iki volkan arasında daha önce bilinmeyen bir ilişkinin varlığını gözler önüne seriyor.

YAPAY ZEKA VE SENSÖRLER SÜRECİ İZLEDİ

GFZ ekibi, devasa sismik veri setlerini analiz etmek için özel bir yapay zeka yöntemi geliştirdi. GEOMAR ise Kolumbo krateri çevresine yerleştirilen deniz tabanı sensörleriyle hem sismik sinyalleri hem de deniz tabanında 30 santimetreyi bulan çökümleri kaydetti. Böylece magma akışının zamanı, yönü ve hızı yüksek doğrulukla takip edilebildi.

BİLİM İNSANLARINDAN UYARI

Araştırmacılar, elde edilen verilerin gelecekte bölgedeki volkanik faaliyetlerin daha iyi izlenmesine yardımcı olacağını belirtiyor. GEOMAR’dan Prof. Heidrun Kopp, “Bulgularımız düzenli olarak Yunan makamlarıyla paylaşılıyor. Amacımız, olası yeni depremlerde en hızlı ve doğru değerlendirmeyi sağlamak” dedi.

Atina Üniversitesi’nden Prof. Paraskevi Nomikou ise, “Böylesine aktif bir jeolojik bölgede süreçleri anlamak, halkın güvenliği için hayati önem taşıyor” ifadelerini kullandı.