Sadece 240 lira harcadı! Dünyanın en büyük elektrikli uçağı gökyüzüyle buluştu

Los Angeles merkezli şirket tarafından üretilen X1 modeli, 32 metre kanat açıklığına ve burundan kuyruğa yaklaşık 23 metre uzunluğa sahip. Boş bir okul otobüsünün ağırlığına yakın olan uçağın toplam ağırlığı ise 11 tonun üzerinde ölçüldü.

30 yolcu kapasitesi bulunan uçak, New York eyaletinin kuzeyindeki bir bölgesel havalimanından gökyüzüne yükseldi. Yalnızca batarya gücüyle 27 dakika havada kalan X1, yaklaşık 335 metre irtifaya ulaştı. Test uçuşu sırasında uçakta yolcu yer almazken, aracı yalnızca bir pilot idare etti.

ŞİRKETİN ASIL HEDEFİ: HİBRİT ES-30 MODELİ

Bu haftaki test uçuşu, Heart Aerospace’in daha geniş kapsamlı ticari vizyonunun erken aşama bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Şirket, X1 modelinin ardından hibrit-elektrikli ES-30 modelini geliştirmeyi ve bu uçağı 2031 yılına kadar aktif olarak hizmete sokmayı planlıyor.

Şimdiden United Airlines, Air Canada ve JSX gibi dev havayolu şirketlerinin radarında olan ES-30; daha düşük bakım maliyetleri sunması ve değişken jet yakıtı fiyatlarına karşı dirençli olması nedeniyle cazip bir alternatif olarak öne çıkıyor.

Heart Aerospace Kurucusu ve Üst Yöneticisi Anders Forslund, ilk uçuşun ardından yaptığı değerlendirmede, "X1'in ilk uçuşuyla Heart Aerospace, ticari bir yolcu uçağı ölçeğinde elektrikli uçuşu göstermiş oldu" ifadelerini kullandı. Geliştirme çalışmalarını hızlandırmak amacıyla Nisan 2025'te merkezini Gothenburg'dan Los Angeles'a taşıyan şirket, batarya teknolojisindeki hızlı ilerlemelerden yararlanarak bölgesel havacılığı dönüştürmeyi amaçlıyor.

YAKIT MALİYETİ 5 DOLAR (240 LİRA) OLARAK KAYITLARA GEÇTİ

Havacılık sektörü, küresel karbondioksit emisyonlarının yaklaşık yüzde 2,5'inden sorumlu tutuluyor. Sektörün 2050 yılına kadar karbon nötr olma hedefi bulunsa da, sürdürülebilirlik alanındaki yeniliklere rağmen bu hedefe ulaşmanın zorlukları devam ediyor. Elektrikli ve hibrit sistemlerin emisyonların azaltılmasında kilit rol oynaması bekleniyor.

Havayolu şirketleri açısından en büyük motivasyon kaynaklarından birini ise maliyet tasarrufu oluşturuyor. Son dönemde jet yakıtı fiyatlarındaki dalgalanmalar dikkat çekerken, test uçuşundan bir hafta önce ortalama jet yakıtı fiyatı galon başına 3,50 dolar seviyesindeydi; bu rakam geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 63 daha yüksekti.

Heart Aerospace, tamamen elektrikli test uçuşlarından birinin yalnızca 5 dolarlık (240 TL) elektrik tüketimiyle gerçekleştirildiğini açıkladı. Ancak bu rakamın yalnızca ham enerji maliyetini yansıttığı; mürettebat, havalimanı ücretleri, uzun vadeli batarya performans kaybı ve sigorta gibi ek işletme giderlerini kapsamadığı belirtildi. Şirket, düşük yakıt ve bakım maliyetlerinin birleşmesiyle ES-30 modelinin geleneksel bölgesel uçaklara kıyasla işletme maliyetlerini yüzde 40 oranında azaltabileceğini öngörüyor.

BATARYA TEKNOLOJİSİNDEKİ SINIRLAMALAR VE HİBRİT ÇÖZÜM

Havacılığı elektrikli hale getirmeye çalışan tek marka Heart Aerospace değil. Rolls-Royce küçük bir yarış uçağı geliştirirken, Harbour Air altı kişilik tamamen elektrikli bir deniz uçağı üzerinde çalışıyor. Joby Aviation ve Archer Aviation gibi dikey kalkış-iniş yapabilen şirketler ise şehir merkezleri ile havalimanları arasında kısa mesafeli taşımacılık hedefliyor.

Ancak tamamen elektrikli uçaklar için en büyük engel batarya teknolojisinin mevcut sınırlamaları olarak öne çıkıyor. Uçak büyüdükçe ihtiyaç duyulan batarya kapasitesi artıyor; fakat bataryaların ağır olması, uçağın yolcu ve kargo ile birlikte gerekli enerjiyi taşımasını zorlaştırıyor. Geleneksel uçaklar yakıt tükettikçe hafiflerken, elektrikli uçaklar kalkıştan inişe kadar neredeyse aynı ağırlığı korumaya devam ediyor.

X1 modelinin tamamen batarya gücüyle menzili yaklaşık 200 kilometre seviyesinde kalıyor. Bu durum, acil durum rezervleri düşünüldüğünde tek başına bölgesel ulaşım için yetersiz kalabiliyor. İçten yanmalı bir menzil artırıcı motor eklendiğinde ise bu mesafe yaklaşık 800 kilometreye ulaşıyor.

Bu nedenle uzmanlar, tamamen elektrikli uçaklar için batarya teknolojisinin gelişmesini beklerken, kısa ve orta vadede hibrit-elektrikli modellerin havacılık sektöründe önemli bir geçiş dönemi rolü üstleneceğini değerlendiriyor.