Paylaş alışkanlıklarını kökten sorgulatan karar: Sosyal medyada nelere dikkat edilmeli?

Yargıtay’ın incelediği bir dosyada, başka bir kişinin darp edildiği görüntüleri kendi hesabından yeniden paylaşan sanık hakkında verilen hapis cezası gündeme geldi. Dosyada yerel mahkemenin verdiği 1 yıl 8 aylık hapis cezası, temyiz incelemesinin ardından Yargıtay 12. Ceza Dairesi tarafından onandı.

GÖRÜNTÜ ZATEN İNTERNETTEYDİ AMA PAYLAŞMAK YİNE DE SUÇ SAYILDI

Davanın konusu, darp olayına ilişkin görüntülerin sosyal medya hesabından yeniden yayımlanmasıyla başladı.

Görüntüler daha önce başka bir ortamda paylaşılmış olmasına rağmen, mağdurun şikayeti üzerine yeniden paylaşımı gerçekleştiren kişi hakkında yasal süreç başlatıldı.

Yerel mahkeme, sanığı “kişisel verileri hukuka aykırı olarak ele geçirme veya yayma” suçundan 1 yıl 8 ay hapis cezasına çarptırdı.

Dosyanın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 12. Ceza Dairesi de kararı onadı.

Yüksek mahkemenin değerlendirmesinde dikkat çeken nokta ise içeriğin daha önce kamuya açık hale gelmiş olmasıydı. Kararda, bir verinin daha önce internet ortamında yayımlanmış olmasının, üçüncü kişilere bu veriyi kişinin rızası olmadan yeniden yayma konusunda otomatik bir hak vermediği yönündeki yaklaşım öne çıktı.

“HERKESE AÇIK” OLMASI SINIRSIZ KULLANIM HAKKI VERMİYOR

Kararın sosyal medya kullanıcıları açısından en önemli sonucu, erişilebilir olmak ile serbestçe kullanılabilir olmak arasındaki farkı ortaya koyması.

Bir kişinin fotoğrafı, videosu veya görüntüsü o kişiyi belirlenebilir hale getiriyorsa kişisel veri kapsamında değerlendirilebiliyor. İçeriğin sosyal medya hesabında herkese açık şekilde bulunması ise bu niteliği kendiliğinden ortadan kaldırmıyor.

İNTERNETTE HERKESE AÇIK OLAN İÇERİKLERE DİKKAT

İnternette bir içeriğin herkese açık olması, o içeriğin başka hesaplarda sınırsız biçimde kullanılabileceği anlamına gelmez. İçeriği görmek ile o içeriği yeniden yayımlamak hukuken aynı işlem değildir. Özellikle görüntüdeki kişinin belirlenebilir olması ve paylaşımın kişinin haklarını ihlal etmesi halinde hukuki ve cezai sorumluluk gündeme gelebilir.

YENİDEN PAYLAŞIM YAPARKEN HANGİ NOKTAYA DİKKAT EDİLMELİ?

Sosyal medya kullanıcılarının özellikle başka kişilere ait fotoğraf ve videoları paylaşmadan önce içeriğin niteliğini değerlendirmesi önem taşıyor.

Özellikle şu durumlarda daha dikkatli olunması gerekiyor:

• Görüntüdeki kişi açıkça tanınabiliyorsa,
• Fotoğraf veya videoda kişinin özel hayatına ilişkin bilgiler bulunuyorsa,
• İçerik bir şiddet, sağlık veya mağduriyet olayını gösteriyorsa,
• Görüntü kişinin rızası dışında yayılabilecek nitelikteyse,
• Paylaşım kişinin itibarını veya kişilik haklarını etkileyebilecekse.

Bu tür içeriklerde “Ben çekmedim, sadece paylaştım” şeklindeki savunmanın tek başına sorumluluğu ortadan kaldıracağı varsayılmamalı.

SOSYAL MEDYADA “PAYLAŞ” BUTONUNA BASMADAN ÖNCE DÜŞÜNÜN

Özellikle X, Instagram, Facebook ve TikTok gibi platformlarda bir içeriği birkaç saniye içinde binlerce kişiye ulaştırmak mümkün. Paylaşımın teknik olarak kolay olması, hukuki sorumluluğun da ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.

Bilişim Hukuk Uzmanları bir kişinin fotoğrafı veya videosunun, o kişiyi belirlenebilir kılması nedeniyle kişisel veri niteliği taşıyabileceğine dikkat çekti.

Uzmanlar, içeriğin kamu tarafından kolayca erişilebilir olmasının veya kişinin bu görüntüyü daha önce başka bir platformda yayımlamış bulunmasının, üçüncü kişilere içeriği yeniden yayma hakkı vermediğini belirtti.

KARAR MİLYONLARCA SOSYAL MEDYA KULLANICISINI NEDEN İLGİLENDİRİYOR?

Yargıtay’ın kararı, sosyal medya kullanımındaki önemli bir yanılgıya dikkat çekiyor: “İnternette gördüysem paylaşabilirim.”

Oysa bir içeriğin daha önce yayımlanmış olması ile o içeriğin her koşulda yeniden yayımlanmasına izin verilmiş olması aynı şey değil.

Bu nedenle sosyal medyada özellikle başka kişilere ait görüntüler söz konusu olduğunda, içeriğin kaynağından bağımsız olarak paylaşımın kişisel veri ve kişilik hakları açısından doğurabileceği sonuçların dikkate alınması gerekiyor.

DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER

Yargıtay kararında ele alınan olay, her sosyal medya paylaşımının otomatik olarak suç olduğu anlamına gelmiyor. Hukuki değerlendirme; paylaşımın içeriği, kişinin belirlenebilirliği, rıza durumu, paylaşımın niteliği ve olayın diğer koşullarına göre değişebilir. Bu nedenle karar, “internetteki her görüntüyü paylaşmak hapis cezasıdır” şeklinde yorumlanmamalı.

Bir başkasına ait içeriği yeniden yayımlamak, içeriği ilk kez yayımlayan kişi olmamanıza rağmen sizin açınızdan da hukuki sorumluluk doğurabilir.