Bilim kurgu bitti: İnternetten artık koku da gönderiliyor

Görüntülü görüşmeler sayesinde karşımızdaki kişiyi görüp sesini duyabiliyoruz; ancak o kişinin elindeki kahvenin kokusunu alamıyoruz. Bilim insanlarının geliştirdiği yeni bir teknoloji, bu eksikliği gidermeye yönelik önemli bir adım attı.

Ohio State Üniversitesi’nden araştırmacıların ürettiği Scentronic, kokuları algılayıp dijital veriye çeviren ve bu veriyi internet üzerinden başka bir cihaza aktaran bir sistem olarak tanımlanıyor. Veriyi alan cihaz ise kendi bünyesindeki kokulu sıvıları kullanarak gönderilen kokuya benzer bir aroma oluşturuyor.

Sistemin çalışma mantığının merkezinde, çeşitli gaz sensörleriyle donatılmış elektronik bir burun ile kokuları sınıflandıran bir yapay zekâ modeli yer alıyor. Sensörler kokunun kimyasal izlerini tespit ederken, yazılım bu verileri işleyerek kokunun hangi kategoriye ait olduğunu belirliyor.

SİSTEM ŞİMDİLİK BEŞ KOKUYU AYIRT EDEBİLİYOR

Araştırmacılar, sistemi ilk etapta kahve, kek, portakal, bira ve kırmızı şarap olmak üzere beş koku üzerinde eğitti. Elektronik burun bu kokuyu tanıdıktan sonra bilgi internet üzerinden alıcı cihaza iletiliyor; alıcı cihaz da uygun kokulu sıvıları kullanarak benzer bir koku açığa çıkarıyor.

Burada dikkat edilmesi gereken bir nokta var: İnternet üzerinden gerçek koku molekülleri değil, kokunun tanınmasını ve başka bir noktada yeniden üretilmesini sağlayan dijital bilgi aktarılıyor.

Yapılan testlerde elektronik burun, eğitildiği kokuları yüzde 96'nın üzerinde bir doğrulukla sınıflandırabildi. Buna karşılık, deneye katılan 14 gönüllünün yapay olarak üretilen kokuları doğru tanıma oranı yüzde 73 seviyesinde kaldı. Bu sonuç, bir kokuyu tanımakla onu gerçeğine yakın biçimde yeniden oluşturmanın birbirinden farklı zorluklar barındırdığını ortaya koyuyor.

TELEFONLA PARFÜM KOKLAMAK MÜMKÜN OLABİLİR

Teknolojinin, gelecekte çevrim içi alışveriş deneyimini değiştirmesi öngörülüyor. Bir parfümü satın almadan önce koklayabilmek, internet üzerinden alışveriş yapılan bir mağazada ürünlerin aromasını deneyimlemek ya da uzaktaki bir yakına hazırlanan yemeğin kokusunu gönderebilmek gibi kullanım alanları gündeme geliyor.

Scentronic’in kol bandı, kolye ve elde taşınabilen cihaz biçimlerinde çeşitli prototipleri de hazırlandı. Araştırmacılar, sistemin sanal ve artırılmış gerçeklik uygulamalarına da yeni bir boyut katabileceğini belirtiyor. Bununla birlikte, cep telefonlarının kısa vadede koku gönderme özelliği kazanacağını söylemek için henüz erken olduğu vurgulanıyor. Teknolojinin yaygınlaşabilmesi için daha fazla kokuyu tanıyabilmesi, farklı koku karışımlarını çözümleyebilmesi ve bunları daha isabetli biçimde yeniden üretebilmesi gerekiyor.

AŞILMASI GEREKEN ENGELLER BULUNUYOR

Araştırmacılar, Scentronic’in henüz ticari bir ürün olmadığını, laboratuvar aşamasında bir prototip olduğunu vurguluyor. Sistemin geliştirilebilmesi için koku çeşitliliğinin artırılması, cihazların küçültülmesi, kokulu sıvıların kolayca yenilenebilmesi, maliyet ve güvenlik gibi sorunların çözülmesi gerekiyor.

Dijital ortama koku ekleme fikri yeni değil. Geçmişte de benzer amaçla çeşitli girişimler yapıldı; ancak bu denemelerin hiçbiri yaygın bir tüketici teknolojisine dönüşemedi.