AYM’den 26 siyasi partinin hesaplarına inceleme: Suç duyurusu kararı

Anayasa Mahkemesi (AYM), 26 siyasi partinin mali hesaplarına ilişkin denetimlerini tamamladı. İncelemelerde eksik belgeler, mali tablolardaki tutarsızlıklar ve kayıt dışı gelir-gider işlemleri gibi çeşitli aykırılıklar tespit edildi. Bazı partilerin kesin hesapları kabul edilmezken, belirlenen usulsüzlüklerle ilgili Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına karar verildi.

AYM’nin siyasi partilerin mali denetimlerine ilişkin 30 ayrı kararı, 15 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Kararların büyük bölümü 2024 yılı hesaplarını kapsarken bazı partilerin 2022 ve 2023 yıllarına ait mali kayıtları da incelemeye alındı.

AYM’NİN DENETİMİNDE EKSİK BELGELER VE HESAP TUTARSIZLIKLARI

Mali denetimlerde, bazı siyasi partilerin gelir ve gider kayıtlarını eksik tuttuğu, mali tablolar arasında uyumsuzluklar bulunduğu ve talep edilen belgelerin sunulmadığı belirlendi.

Bazı dosyalarda kesin hesapların yetkili parti organlarınca onaylandığını gösteren belgelerin de bulunmadığı kaydedildi. Mahkeme, bu eksikliklerin mali denetimin usulüne uygun biçimde yürütülmesini güçleştirdiğine dikkat çekti.

30 KARAR, 26 SİYASİ PARTİYİ KAPSIYOR

Resmî Gazete’de yayımlanan 30 karar, toplam 26 siyasi partinin mali hesaplarına ilişkin değerlendirmeleri içeriyor. Karar sayısının parti sayısından fazla olmasının nedeni, bazı partilerin farklı yıllara ait hesaplarının ayrı ayrı incelenmesi oldu.

Milliyetçi Cumhuriyet Partisinin 2022, 2023 ve 2024 yıllarına ait hesapları hakkında ayrı kararlar verildi. Umuda Yürüyüş Partisi ile Küresel Adalet ve Liyakat Partisinin ise 2023 ve 2024 yılı hesapları ayrı dosyalarda değerlendirildi.

PARTİLERİN MALİ KAYITLARINDA HANGİ EKSİKLİKLER TESPİT EDİLDİ?

AYM kararlarında, kesin hesapların incelenip kabul edildiğini ve birleştirildiğini gösteren onaylı karar örneklerinin sunulmaması öne çıkan bulgular arasında yer aldı.

Bazı dosyalarda yıl sonu kasa sayım tutanaklarının, banka mutabakat yazılarının ve il teşkilatlarının hesaplarına ilişkin belgelerin eksik olduğu belirtildi.

Mahkeme ayrıca, faaliyetlerini sürdüren parti genel merkezleri ve il örgütlerinin kira, elektrik, su, telefon ve kırtasiye gibi olağan giderlerinin hesaplarda yer almamasını da değerlendirdi. Bu tür giderlerin kayıtlarda görünmemesinin hayatın olağan akışıyla bağdaşmadığına ve kayıt dışı gelir-gider işlemlerine işaret ettiğine ilişkin tespitlere kararlarda yer verildi.

MALİ DENETİM KAPSAMINDAKİ 26 SİYASİ PARTİ

AYM’nin yayımladığı kararlar kapsamında mali hesapları incelenen siyasi partiler şöyle sıralandı:

Türkiye Yüzüncü Yıl Partisi
Kızılelma Partisi
Milliyetçi Cumhuriyet Partisi
Çağdaş Türkiye Partisi
Umuda Yürüyüş Partisi
Küresel Adalet ve Liyakat Partisi
As Parti
Kürdistan Komünist Partisi
İşçinin Kendi Partisi
Anadolu Cumhuriyet Partisi
Türkiye Ekonomi ve Kalkınma Partisi
Anahtar Parti
Genç Türkiye Partisi
Hak ve Adalet Partisi
Doğuş Partisi
Bağımsız Cumhuriyet Partisi
Cumhuriyetçi Aydınlık Partisi
Türkiye Emekliler ve Emekçiler Partisi
Türkiye’m Partisi
Cumhuriyet ve İstiklal Partisi
Hak ve Huzur Partisi
Adalet ve Demokrasi Partisi
Türkiye Emekliler Partisi
Sağ Parti
Anadolu Birliği Partisi
Ana Yol Partisi

ANKARA CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA SUÇ DUYURUSU KARARI

Anayasa Mahkemesi, denetimlerde tespit edilen eksiklikleri ve hesap dışı gelir-gider işlemlerini mali denetimin sağlıklı yürütülmesini engelleyen unsurlar arasında değerlendirdi.

Siyasi Partiler Kanunu’nun 111’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, ilgili eylemler nedeniyle yasal işlem yapılması amacıyla Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına karar verildi.

Bazı dosyalarda ise istenen bilgilerin süresinde sunulmaması nedeniyle sorumlular hakkında işlem yapılması için konunun Ankara Valiliğine bildirilmesi kararlaştırıldı.

Mahkemenin kararları, siyasi partilerin mali hesaplarının mevzuata uygun tutulması ve denetim sırasında gerekli belge ve bilgilerin eksiksiz sunulması konusundaki yükümlülükleri yeniden gündeme taşıdı.

Kaynak:Birgün