KOAH nedir, belirtileri neler? Dünyada en çok ölüme yol açan 4. hastalık için kritik uyarı

Marmara Üniversitesi Pendik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları Kliniği’nden Prof. Dr. Sait Karakurt, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) ve beraberinde gelişebilen zatürre riskine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre KOAH, dünya genelinde en çok ölüme neden olan hastalıklar arasında 4. sırada bulunuyor.

Toplumda görülme oranı yaklaşık yüzde 10 seviyesinde olan KOAH’ın en önemli nedeni sigara kullanımı. Karakurt, vakaların yaklaşık yüzde 85’inin doğrudan sigaraya bağlı geliştiğini vurguladı.

KOAH NEDEN OLUR, KİMLER RİSK ALTINDA?

KOAH’ın yalnızca sigarayla sınırlı olmadığını belirten uzmanlar, hava kirliliği, iş yerlerinde kimyasal maddelere maruz kalma ve sık geçirilen solunum yolu enfeksiyonlarının da hastalığı tetiklediğini ifade ediyor.

Özellikle uzun süre sigara kullananlar, sanayi ve kimyasal ortamlarda çalışanlar, hava kirliliğinin yoğun olduğu bölgelerde yaşayanlar
65 yaş üstü bireyler KOAH açısından yüksek risk grubunda yer alıyor.

KOAH NASIL İLERLİYOR?

KOAH, akciğer dokusunun zamanla tahrip olmasıyla ortaya çıkıyor. Bu durum hastaları enfeksiyonlara karşı daha savunmasız hale getiriyor. Hastalık ilerledikçe nefes darlığı, kronik öksürük ve balgam artışı gibi belirtiler belirginleşiyor.

KOAH hastalarında zatürre geliştiğinde tablo daha da ağırlaşabiliyor. Özellikle 38,5 derece üzeri ateş, artan nefes darlığı, yoğun balgam, bilinç bulanıklığı gibi belirtiler ciddi enfeksiyonun habercisi olabiliyor.

ZATÜRRE İLE BRONŞİT NASIL AYIRT EDİLİR?

Uzmanlara göre zatürre ve bronşit belirtileri benzer olsa da hayati farklar bulunuyor. Bronşit, hava yollarının iltihaplanmasıyla sınırlıyken; zatürre, akciğerin en uç noktalarındaki alveolleri etkiliyor.

Zatürre daha yüksek ateşle seyreder, solunum sayısında artış görülür, morarma ve bilinç değişikliği olabilir, yaklaşık yüzde 10 ölüm riski taşır.

Bu risk özellikle yaş ilerledikçe artış gösteriyor.

KOAH VE ZATÜRREDEN KORUNMAK MÜMKÜN MÜ?

Uzmanlar, hem KOAH hem de zatürrenin büyük ölçüde önlenebilir hastalıklar olduğuna dikkat çekiyor. En etkili korunma yöntemleri ise şöyle sıralanıyor:

• Sigarayı bırakmak
• Hava kirliliğinden mümkün olduğunca uzak durmak
• Risk grubundaki bireyler için zatürre aşısı yaptırmak
• Erken belirtilerde vakit kaybetmeden doktora başvurmak

Özellikle 5 yaş altı çocuklar ve 65 yaş üstü bireylerde zatürre riski daha yüksek seyrediyor.