Grip, zatürre ve zona aşıları kalp krizini önlüyor mu? Uzmanından önemli açıklama

Grip, zatürre ve zona aşılarının kalp krizi ve inme riski üzerindeki etkileri son dönemde yeniden gündeme geldi. Özellikle kronik hastalığı bulunanlar ve 65 yaş üzerindeki kişiler için önem taşıyan bu aşıların kalp sağlığına katkısı merak ediliyor.

Bezmialem Vakıf Üniversitesi Hastanesi Kardiyoloji Bölümü'nden Doç. Dr. Öğretim Üyesi Nuray Kahraman Ay, enfeksiyonların kalp ve damar sistemi üzerindeki etkilerini, aşıların olası koruyucu rolünü ve yetişkinlerde aşılama sürecine ilişkin merak edilenleri değerlendirdi.

Ay'a göre enfeksiyonlara karşı korunmak, özellikle kalp ve damar hastalığı bulunan kişiler açısından önem taşıyor. Bununla birlikte aşıların kalp krizini kesin olarak önlediğini söylemek yerine, belirli enfeksiyonların tetikleyebileceği kalp ve damar komplikasyonlarını azaltmaya yardımcı olabileceğini belirtmek gerekiyor.

ENFEKSİYONLAR KALP KRİZİ RİSKİNİ NASIL ARTIRIYOR?

Enfeksiyonlar sırasında vücudun bağışıklık sistemi harekete geçiyor ve iltihabi süreçler ortaya çıkıyor. Bu süreç, önceden damar duvarlarında bulunan aterosklerotik plakların kararsız hâle gelmesine ve yırtılmasına zemin hazırlayabiliyor. Oluşan pıhtılar ise kalp krizi veya inmeyle sonuçlanabiliyor.

Doç. Dr. Nuray Kahraman Ay, özellikle kronik kalp hastalığı bulunan kişilerin enfeksiyonlardan korunmasının önemine dikkat çekiyor. Bu grupta enfeksiyonların önlenmesi, kalp ve damar sağlığının korunmasına yönelik diğer tedbirleri tamamlayan bir yaklaşım olarak değerlendiriliyor.

GRİP AŞISI KALP HASTALARI İÇİN NEDEN ÖNEMLİ?

Grip, yalnızca solunum yollarını etkileyen bir hastalık değil. Enfeksiyonun oluşturduğu sistemik iltihaplanma ve vücudun artan fizyolojik yükü, özellikle kalp hastalarında ciddi sorunlara yol açabiliyor.

Uzman değerlendirmesine göre grip aşısı, özellikle kalp ve damar hastalığı bulunanlar, diyabet hastaları ve ileri yaştaki kişiler açısından önem taşıyor. Aşı, grip enfeksiyonu riskini azaltarak enfeksiyonla ilişkili kalp ve damar komplikasyonlarının önlenmesine katkı sağlayabiliyor.

Grip aşısının her yıl tekrarlanması öneriliyor. Aşı zamanlaması belirlenirken mevsimsel grip dolaşımı ve kişinin sağlık durumu dikkate alınıyor.

ZATÜRRE AŞISI KALP SAĞLIĞINI NASIL ETKİLİYOR?

Zatürreye yol açan bazı enfeksiyonlar, özellikle ileri yaştaki ve kronik hastalığı bulunan kişilerde ağır seyredebilir. Ağır zatürre, kalbin üzerindeki yükü artırarak kalp yetmezliğinin kötüleşmesine ve başka ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir.

Doç. Dr. Ay, zatürre aşılarının özellikle risk grubundaki yetişkinler için önem taşıdığını belirtiyor. Aşılama, aşı kapsamındaki etkenlerin neden olduğu hastalıkları ve bunlarla ilişkili komplikasyonları azaltmaya yardımcı olabiliyor.

Zatürre aşısının türü, doz sayısı ve tekrar gereksinimi kişiye ve kullanılan aşıya göre değişebiliyor. Bu nedenle uygulama planının hekim tarafından belirlenmesi gerekiyor.

ZONA AŞISI KALP KRİZİ RİSKİNİ AZALTIYOR MU?

Zona hastalığı, suçiçeğine neden olan varisella-zoster virüsünün yeniden etkinleşmesiyle ortaya çıkıyor. Hastalık, özellikle ileri yaşlarda daha sık görülüyor ve bazı kişilerde uzun süreli sinir ağrısına yol açabiliyor.

Doç. Dr. Nuray Kahraman Ay, zona enfeksiyonunun ardından kalp krizi ve inme gibi damar olaylarıyla ilgili risk artışının araştırmalarda incelendiğini ifade ediyor. Zona aşısının bu enfeksiyonu önlemesi, dolaylı olarak bazı komplikasyonların azaltılmasına katkı sağlayabilir.

Ancak zona aşısının kalp krizini doğrudan önlediği kesinleşmiş bir sonuç olarak değerlendirilmemeli. Bu konuda elde edilen bulguların niteliği ve koruyucu etkinin boyutu, araştırmaların sonuçlarına göre ele alınmalı.

AŞILAR DAMAR TIKANIKLIĞINI DOĞRUDAN ÖNLÜYOR MU?

Grip, zatürre ve zona aşıları damar duvarındaki plakları doğrudan ortadan kaldıran veya mevcut damar tıkanıklığını açan tedaviler değil.

Doç. Dr. Ay'ın değerlendirmesine göre aşıların olası kalp koruyucu etkisi, ilgili enfeksiyonların ortaya çıkmasını önlemek veya hastalığın ağır seyretme olasılığını azaltmak üzerinden açıklanıyor.

Bu nedenle aşılanma; kolesterolün kontrol altında tutulması, tansiyon takibi, diyabet tedavisi, sigaradan uzak durulması ve düzenli hekim kontrolünün yerine geçmiyor. Kalp hastalığı bulunan kişilerde bu önlemlerin birlikte uygulanması önem taşıyor.

GRİP, ZATÜRRE VE ZONA AŞILARI NE ZAMAN YAPTIRILMALI?

Aşıların zamanlaması, kişinin yaşı, kronik hastalıkları, daha önce yaptırdığı aşılar ve kullanılan aşının özelliklerine göre planlanıyor.

• Grip aşısı: Mevsimsel grip döneminden önce, genellikle sonbahar aylarında yaptırılması öneriliyor. Çoğu yetişkinde her yıl tekrarlanıyor.
• Zatürre aşısı: Yaş ve risk durumuna göre planlanıyor. Kullanılan aşı türüne bağlı olarak tek doz veya farklı doz programları uygulanabiliyor.
• Zona aşısı: Uygun görülen yetişkinlerde mevsimden bağımsız olarak yapılabiliyor. İki dozlu aşılarda dozlar arasındaki süre, ilgili aşının önerilerine göre belirleniyor.

Uzman, grip ve zatürre aşılarının bazı durumlarda aynı gün uygulanabileceğini belirtiyor. Zona aşısının diğer aşılarla aynı güne denk getirilip getirilmeyeceği ise kişinin durumuna ve uygulama planına göre değerlendirilebiliyor.

AŞILARIN YAN ETKİLERİ NELER?

Grip, zatürre ve zona aşılarından sonra bazı kişilerde hafif ve geçici yan etkiler görülebiliyor. En sık bildirilen etkiler arasında şunlar bulunuyor:

• Aşı yapılan bölgede ağrı, kızarıklık veya şişlik
• Halsizlik ve yorgunluk
• Kas ağrısı ve vücutta kırgınlık
• Hafif ateş

Zona aşısından sonra özellikle enjeksiyon bölgesinde ağrı ve kısa süreli sistemik belirtiler görülebiliyor. İki dozlu zona aşısının doz aralığı, kullanılan ürünün önerilerine göre uygulanıyor.

Aşıların güvenlilik profilleri ve olası yan etkileri birbirinden farklı olabileceğinden, kişisel riskler ve önceki aşı reaksiyonları sağlık uzmanına bildirilmelidir. Ciddi alerjik reaksiyon belirtileri gelişirse acil tıbbi yardım alınmalıdır.

65 YAŞ ÜSTÜ KİŞİLER VE KRONİK HASTALAR NELERE DİKKAT ETMELİ?

İleri yaş, kalp ve damar hastalıkları, diyabet ve bazı diğer kronik rahatsızlıklar, enfeksiyonların ağır seyretme riskini artırabiliyor. Bu nedenle aşıların uygunluğu ve zamanlaması, risk grubundaki kişiler için özellikle önem taşıyor.

Doç. Dr. Nuray Kahraman Ay'ın değerlendirmeleri, enfeksiyonlardan korunmanın kalp sağlığının yönetiminde dikkate alınması gerektiğini ortaya koyuyor. Bununla birlikte hiçbir aşı kalp krizine karşı mutlak koruma sağlamıyor.